‘Κάτω από μια διάφανη ομπρέλα’: Παραστατικές Τέχνες, Θέατρο και Performance, Στιγμές από το … 2004-.
Καλώς όρισες, σε αυτό το συνοπτικό άλμπουμ με αναμνήσεις από δράσεις μου, σχετικές με θέατρο, performance και παραστατικές τέχνες σε ευρύτερο πλαίσιο. Με τον τίτλο ‘Κάτω από μια Διάφανη Ομπρέλα’ δημοσιεύω μια σειρά από φωτογραφίες, με σημείο εκκίνησης, την φοιτητική μας παράσταση, στο Στούντιο Λήδρα, το 2004. Από το Εργαστήριο Θεάτρου, ως φοιτήτρια, στο Τμήμα: Επικοινωνίας Μέσω και Πολιτισμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μέχρι και το Εργαστήριο ως ομιλήτρια, το 2025 στο ίδιο τμήμα του Παντείου Πανεπιστημίου, ρίχνω φως. Δαιδαλώδης διαδρομή σε θάλασσα, γη και ουρανό. Ανάμεσα σε αυτές τις φωτογραφίες θα δεις, στιγμιότυπο από τη συμμετοχή μου στο Global Vision Summit στο Πολιτιστικό Κέντρο ‘Μελίνα Μερκούρη’, το 2024. Έχω φωτογραφία από το ‘Best of Studio’ , το ‘προβάδικο’ και studio ηχογραφήσεων στη Βουλιαγμένης, όπου έκανα τις ηχογραφήσεις για τα κομμάτια ‘Ελεύθερη Ψυχή’ και ‘Σπίρτα στο Βοριά’. Συμπεριλαμβάνεται επίσης μια φωτογραφία από το project Δρυάς (2022). Plus, κοινοποιώ μαζί, δυο φωτογραφίες από μια μικρή performance το καλοκαίρι του 2014, με μια περσόνα που δημιουργήσαμε, την ‘Bella Bijou’, όπως και από μια πειραματική performance του 2012, από μια άλλη περσόνα που δημιουργήθηκε, την ‘Serpentine’. Νωρίτερα από αυτό, το 2012, είχα την τιμή να κληθώ, να συμβάλλω στη δημιουργία μια παράστασης με βάση το κείμενο από το έργο Όρνιθες του Αριστοφάνη, από μαθητές και μαθήτριες γυμνασίου στο δήμο Αθηναίων. Έπειτα, μπορείς να δεις, λίγες εικόνες από το ‘Ονειροπωλείο’, devised performance που κάναμε με θεατρική ομάδα, το 2011. Εντάσσω, και φωτογραφίες που σχετίζονται με τις συνεργασίες, στο Λονδίνο όπως: πρόβες απο την performance Absent (2010), πρόβες και παρουσιάσεις με τις ομάδες στη Royal Academy of Dramatic Art, στιγμιότυπα απο 2 Happenings, όπως και πρόβες από την παράσταση Best Friends Forever (κείμενο και σκηνοθεσία: Ιόλη Ανδρεάδη). Κάποια από τα πρώτα μου βήματα μέσα σε Δραματικές Σχολές στην Ελλάδα, καθώς και της εργασίας μου, ως βοηθός σκηνοθέτη (2006-2007) βρίσκεις όσο προχωράς όλο και περισσότερο προς το παρελθόν. Μέσα στο αρχείο μου, εντόπισα πέρσι ένα πρόγραμμα της φοιτητικής μας παράστασης: ‘Δον Κιχώτης΄ (2004), που έγινε στο ιστορικό Στούντιο Λήδρα, στην Πλάκα, έπειτα από ένα εργαστήριο του Γιάγκου Ανδρεάδη – μια φωτογραφία είναι κοινοποιημένη στο τέλος αυτής της ανάρτησης. Μοιράζομαι για πρώτη φορά σε αυτή την ανάρτηση, συγκεντρωμένες, ορισμένες από τις αγαπημένες μου δημιουργικές στιγμές, που με φέρνουν μέχρι σήμερα.
Θεατρικό Εργαστήριο: Επικοινωνία και Γλώσσα, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Απρίλιος 2025.
Global Vision Summit, Writers Capital Foundation, Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη, 2024.
Δρυάδα, 2022.
Πλάι μου, 2021.
2014.
Δεκέμβριος, 2012.
Εργαστήριο σε Γυμνάσιο της Αθήνας, για παράσταση με βάση το κείμενο του έργου: ‘Ορνιθες, του Αριστοφάνη. Από τη σελίδα, στη θεατρική σκηνή (άνοιξη-καλοκαίρι, 2012).
Ονειροπωλείο, 2011.
Ονειροπωλείο, 2011.
Πρόβες Absent, 2010.
Συνάντηση με την Δόμνα Σαμίου, στο σπίτι της, στη Νέα Σμύρνη, το 2009.
Πάντα με διάθεση πειραματισμού, μάθησης και ‘αποκάλυψης’, μια… ‘πολύχρωμη’ διαδρομή, γεμάτη ανάγλυφες μνήμες που ‘ζωντανεύουν’ στο σήμερα. Σημειώνω ότι οι φωτογραφίες είναι από το δικό μου αρχείο, άρα όταν τις έκανα, είχα τη συμμετοχή των προσώπων που απεικονίζονται. Αν συμβαίνει κάποιο από αυτά τα πρόσωπα να θέλει κάποια τροποποίηση, παρακαλώ να επικοινωνήσει μαζί μου. Καθώς και το 2025, βαίνει προς ολοκλήρωσή του, συγκεντρώθηκα σε αυτόν εδώ τον απολογισμό, ακόμα και αν με πήγε περίπου 20 έτη πίσω, άναψε φως στην καρδιά μου. Ευγνώμων είμαι. Καλές γιορτές.
Ξεκίνησε ο ταξιδευτής. Ο ταξιδευτής ξεκίνησε. Και κάπου εκεί, πριν την αυγή, έμεινε να ξαποστάσει. Ένα βράδυ κοιμήθηκε αλλά δεν άργησε να… ξύπνησε.! Τι είδε –δεν ξέρω αν θα μάθετε, δεν ξέρω αν ο ίδιος μπόρεσε ποτέ να θυμηθεί. Όμως ξεκίνησε, περπάτησε, φόρεσε τα σανδάλια του και πήρε το δρόμο για τα σύννεφα του ανθρώπου. Το άγνωστο κινδύνευσε. Καμιά σημασία. Ο ταξιδιώτης ξεκίνησε μονάχα για το ταξίδι. Στο δρόμο ό,τι συνάντησε το έκλεισε στην καρδιά του αλλά δεν μπόρεσε ποτέ να θυμηθεί.
Κάθομαι εδώ μόνη και κινδυνεύω να σχίσω το φουστάνι μου στα κλαδιά αυτού του δέντρου που απλώνονται γύρω μου. Κουράστηκα πολύ για να ανεβώ εδώ πάνω. Όταν ο αέρας φυσούσε το δέντρο έριχνε τα φύλλα του κι εγώ τυφλωνόμουν. Έκλεινα τα μάτια και πέτρωνα σε αυτό το ίδιο σημείο. Τώρα κάθομαι εδώ και κοιτάζω. Αχ ταξιδιώτη μου, φυλάω τον κόσμο των ονείρων σου, σε κάνω να ξεχνάς για να σε προστατεύσω. Γιατί αν θυμάσαι μπορεί μια μέρα να πνιγείς στη λίμνη των δακρύων σου και τότε εγώ θα εξαφανιστώ. Θα εκμηδενιστώ και σε μια μάχη με τον αέρα θα εξαχνωθώ. Σε κάνω να ξεχνάς για να σε προστατεύσω. Κοιμήσου ή πέθανε κι εγώ θα αναστηθώ. Κι όσο θα ζεις εγώ θα σε κάνω να ξεχνάς και να θυμάσαι. Κι εσυ από τις κινήσεις σου θα μου δίνεις αέρα να αναπνεύσω.
Δεν πάει μπροστά, δεν πάει πίσω, ονειρεύεται… Κι απ τις ορμές του ταξιδιού, μαγεύεται. Ερωτεύεται. Ουράνια τόξα και γαλάζιες στάλες που στάζουν από τα μάτια των ανθρώπων όταν γλεντούν τη μέρα. Ακτίνες ήλιου που γεννιούνται στις καρδιές των ανθρώπων και ζεσταίνουν τις νύχτες, τα θολά απογεύματα. Από όλα αυτά τίποτα δεν θυμήθηκε. Τα είδε μια νύχτα στο όνειρό του κι έπειτα ξύπνησε, Κι έπειτα ήρθε ένα κορίτσι και του είπε ότι κοιμόταν τριάντα νύχτες. Το βλέμμα γύρισε. Μικρά ροδιά ανθάκια άνοιγαν πέταλα σ’ ένα λευκό λιβάδι που αν το κοιτούσες τρεις φορές γινόταν πράσινο και σε έδιωχνε. Να μην ξαναρθείς. Να το αντικρύσεις μια φορά και να ξεχάσεις. Η χάρη και η κατάρα του. Γιατί το ξέρει ότι σε ανύποπτες στιγμές θα εμφανίζεται στα όνειρά σου κι εσύ θα ψάχνεις απεγνωσμένα να βρεις πότε και που το γνώρισες. Μα δε θα θυμάσαι. Θα πασχίζεις να ανακαλύψεις πότε, που, γιατί και δε θα θυμάσαι. Μόνος σου θα έχεις πλέξει τη λησμονιά σου. Δίχως να ξέρεις καν γιατί. Μπορεί να φταίει ο ήλιος, μπορεί να φταις εσύ ή το κορίτσι… ή το ίδιο το λιβάδι που ήταν άσπρο και δεν ταίριαζε στις εικόνες σου. Κι εσύ το θυμάσαι πράσινο ή άσπρο μπορεί και κίτρινο. Και άλλοτε αναρωτιέσαι αν τα λουλούδια ήταν ροδιά ή πορτοκαλί ή αν δεν υπήρχαν. -Υπήρχαν άραγε λουλούδια ή μήπως όχι.- Δε θα θυμάσαι. Είσαι φτιαγμένος για να ξεχνάς, να περιπλέκεις τις αναμνήσεις σου και να πεθαίνεις.
Και ο ταξιδευτής συνέχισε το ταξίδι του, με τον ήλιο στην καρδιά και με τον ήλιο της ζωής να συνταράσσει το κορμί του. «Τον ήλιο τον κρύβουμε μέσα μας, το ίδιο και το σκοτάδι…», σκέφτεται η μικρή… σαν το ίχνος της ζωής μέσα του, που έχει σημασία.
λήψη: καλοκαίρι, 2007
Αντίο στη λίμνη, αντίο στον ουρανό. Σήμερα θα πάω στο φεγγάρι. Αλλά το ξέχασα, χθες το πουλήσανε. Δεν μπορώ να πάω ως εκεί. Ίσως να αλλάξω προορισμό ή καλύτερα να ξεκινήσω χωρίς να ξέρω που πάω, όπως τώρα. Έτσι ή αλλιώς… θα ξεχάσω. Είναι η τελευταία φορά. Αυριο φεύγω. Γιατί αυτό το κορίτσι με κάνει να κλαίω. Και δεν θυμάμαι γιατί. Κάπου πάλι ξέχασα. Ξέχασα τι με έκανε να κλαίω και αύριο θα φύγω. Είναι ανυπόφορο. Αυτό το κορίτσι με κάνει να σπαράζω και δεν το αντέχω και πίσω από όλα αυτά… και μάλλον δεν αξίζει το κόπο. Αύριο θα είμαι αλλού και θα γελάω. Μπορεί να είναι χειμώνας αλλά θα την έχω ξεχάσει. Κι αυτή μπορεί να μην υπήρξε ποτέ, γιατί να κλαίω για χάρη της;
Ο ταξιδευτής απομακρύνθηκε. Στο δρόμο αναρωτιόταν… τι είδε σε αυτήν την κοιλάδα και γιατί τα μάτια του είναι πλημμυριμένα από δάκρυα. Ο ήλιος του έκαψε τα μάτια και κοιμήθηκε. Και έτσι ξέχασε. Το κεφάλι του στροβιλίζεται και αυτός βασανιζόμενος πασχίζει να θυμηθεί τι συνέβη στην κοιλάδα. Κουβαλάει στο σώμα του τις αναμνήσεις, κάθε μικρή στιγμή που έχει βιώσει, μα το κεφάλι του είναι άδειο, αδυνατεί να θυμηθεί. Τα μάτια του είναι γεμάτα δάκρυα αλλά τίποτα δεν θυμάται. Ακούει τα ταμπούρλα από εποχές παλιές. Σε λίγο θα εγκαταλείψει την προσπάθεια. Το έχει ζήσει ξανά. Χωρίς να θυμάται έχει συνηθίσει. Το σώμα πορεύεται με τη βοήθεια της λησμονιάς, η ψυχή προς στιγμήν γεμίζει ερωτηματικά και προσπερνάει.
Το ξημέρωμα βρήκε πλάι του ένα παλιό ποδήλατο. Αρχισε να διασχίζει τη γη καταμήκος μιας φλέβας. Τα πετάλια γυρίζουν γρήγορα και τα βατόμουρα σκορπίζονται δεξιά και αριστερά, πέφτουν στο χώμα. Το ποτάμι τραγουδάει και οι κολυμβητές σκορπίζουν γύρω του σταγόνες. Το κορίτσι ξύπνησε νωρίς και άρχισε να ψάχνει ώπου είδε τα πεσμένα βατόμουρα. Με τα μικρά της βήματα βάλθηκε να περιμαζεύει τα απομεινάρια του δρόμου του και να τα βάζει στις τσέπες της. Αυριο εκείνος θα έχει ξεχάσει… Αν και την ίδια στιγμή που περνάει οι στιγμές του δραπετεύουν και ψάχνουν να χωθούν στην αιωνιότητα παραμορφωμένες και αδιάφορες κι έτοιμες να επιστρέψουν να τον πλήξουν με την απουσία τους.
Περνάει μια γέφυρα, η πορεία του φθίνει στο σκοτάδι κι ένα μπλε βατόμουρο κατρακυλά. Αρχίζει να χορεύει και ύστερα χάνεται. Η μικρή αποκοιμήθηκε στα μονοπάτια του μυαλού του ενώ αυτός την έψαχνε… Την έψαχνε απεγνωσμένα ώσπου έπεσε σε ένα γκρεμό κι ύστερα ξύπνησε. Κι ήταν σαν να μην είχαν συναντηθεί ποτέ…
Όταν σουρούπωνε έφτασε σε μια σκεπή και βάλθηκε να σκαρφαλώνει. Υπήρχε ένα μικρό παράθυρο εκεί, αν κανείς καθόταν μέσα στη σοφίτα μπορούσε να ακούσει τη βροχή να νανουρίζει το τζάμι.
Κι η μικρή περπατάει… Μέσα στη νύχτα, ξυπόλητη, μπορείς να ακούσεις τα πόδια της να βουλιάζουν στη λάσπη και το άσπρο φουστάνι της να το παίρνει ο αγέρας. Τα μαλλιά της είναι βρεγμένα και στάζουν πάνω στους ώμους νερό από πράσινα φύλλα. Τρέχει μέσα στη βροχή και τα πόδια της βουτάνε ως τα γόνατα στη λάσπη και μεθάει αυτή. Ανακατεύεται με το χώμα, γίνεται σώμα της γης και η γη γίνεται φωλιά της. Δεν την βλέπει κανείς, κι αυτή τριγυρνάει, τραβάει τα κλαδιά και τις φυλλωσιές και διαλύεται. Στην πιο αληθινή όψη της ζωής υπάρχουν τα πάντα για μια στιγμή, όμως σε λίγο δεν θα υπάρχει τίποτε… εκτός κι αν πάψει να ναι μόνη της… «Δεν είμαι μόνη μου, το ξέρετε, κάπου εδώ τριγυρνά και θα τον βρω».
Μια περιπλάνηση στην επικοινωνία του σώματος, του βλέμματος και της πρόθεσης… Ορισμένες φορές, η πιο ουσιαστική επικοινωνία δεν χρειάζεται λέξεις, καλλιεργείται σε άλλα σημεία. Η κίνηση — είτε σωματική, είτε ψυχική — δημιουργεί ένα άπειρο πεδίο ανταπόκρισης. Τα αόρατα νήματα που ενώνουν (τουλάχιστον) δύο ανθρώπους, αποκαλύπτουν μηνύματα και σχήματα βαθιά ανθρώπινα: η ανάγκη να δούμε και να μας δουν με ποικίλους τρόπους. Η ζωή με έφερε σε τόπους στους οποίους κινούμαι ως performer αλλά και coach, παρατηρώ συχνά πώς η ποιότητα της ανταπόκρισης μπορεί να επηρεάζει τη ροή της σχέσης — είτε πρόκειται για μια πρόβα, μια συνάντηση, ή μια συνομιλία.
Στην Αίθουσα του Χορού
Στον χορό, η ανταπόκριση γίνεται από σώμα σε σώμα, ένα σώμα προτείνει, το άλλο απαντά. Η εμπιστοσύνη χτίζεται μέσα από τη σιωπή των λέξεων και την εκδήλωση της κίνησης. Σε επαγγελματικό περιβάλλον χορού ίσως χρειάζεται μεγαλύτερη ακρίβεια. Αυτό δεν αφορά μόνο τα βήματα, αλλά και το πώς ένα σώμα αφουγκράζεται ένα άλλο — σε ροή της αναπνοής με την αρμονία, την πρόθεση.
Σε μια Κοινωνική Συνάθροιση
Εδώ η “χορογραφία” είναι διαφορετική. Βλέμματα, και κινήσεις του σώματος, μεταδίδουν πληροφορία: ποιος νιώθει άνετα, ποιος περιμένει μια πρόσκληση για επαφή, ποιος άνθρωπος αισθάνεται άβολα ή πιεσμένος. Πώς αυτό φαίνεται; Η ανταπόκριση γίνεται ζήτημα ενσυναίσθησης και συναισθηματικής νοημοσύνης. Το να κινηθείς προς τον άλλον, χωρίς να «παραβιάζεις» το χώρο του, είναι μια τέχνη από μόνο του. Το να μαθαίνει ένας άνθρωπος τα «όριά» του, ώστε να συμπεριφέρεται ανάλογα είναι αρχή για χτίσιμο καλύτερων κοινωνικών δομών και σχέσεων.
Στο Ακαδημαϊκό Περιβάλλον
Εδώ η κίνηση είναι πιο «συγκρατημένη» — όμως υπάρχει. Η στάση του σώματος, η γλώσσα του σώματος όταν κάποιος μιλά, ο τρόπος που ανταποκρινόμαστε σε μια ιδέα που εκφράζεται, μπορεί να απελευθερώσει πολλά μηνύματα. Στην εκπαίδευση, η ανταπόκριση είναι μια γέφυρα ανάμεσα στη θεωρία και στην εμπειρία: το σημείο όπου η γνώση συναντά τη φυσική παρουσία.
Στον Αθλητισμό
Η κίνηση είναι μέσο, η ανταπόκριση είναι ρυθμός. Ο αθλητής δεν κινείται μόνο στο σώμα — κινείται με το βλέμμα, το ένστικτο, την ενέργεια του συμπαίκτη, μεταφέρει ένα ολόκληρο πλαίσιο προετοιμασίας. Στον χώρο αυτόν, η ανταπόκριση δεν είναι πάντα επιλογή· είναι αναγκαιότητα για επιβίωση, συγχρονισμό ή ροή. Αποτυπώνει πολλές δεξιότητες συγκεντρωμένες, σε κάποιες των περιπτώσεων υπόκειται, σε παλίσιο ιεραρχίας.
Στο Επαγγελματικό Περιβάλλον
Εδώ, οι κινήσεις είναι πιο διακριτικές αλλά μπορεί να αποδειχτούν δυναμικές και καθοριστικής σημασίας. Ένα νεύμα, μια παύση, ένας τρόπος που στρέφεις το σώμα σου προς τον συνομιλητή. Ο τρόπος που επιλέγεις να πλαισιώσεις τα λεγόμενά σου ανάλογα με αυτό που ο άνθρωπος καλείται να υπηρετήσει στο επάγγελμά του. Η “κινητική” επικοινωνία φανερώνει διαθέσεις, προθέσεις, προτροπές και όρια — συχνά πριν καν ειπωθεί μια λέξη. Για αυτό και η «σπουδή» της κίνησης είναι χρήσιμη για πολλά εργασιακά περιβάλλοντα. Η ανταπόκριση είναι πράξη με νόημα: δείχνει πως βλέπεις τον άλλον, όχι μόνο ότι τον ακούς. Ενδεχομένως είναι μια επιβεβαίωση του τρόπου με τον οποίον ακούς και δομείς τις επικοινωνίες σου.
Συμπερίληψη: Όταν η Κίνηση και η Ανταπόκριση Έχουν Διαφορετικές Οπτικές
Για κάποια άτομα, η σχέση κίνησης και ανταπόκρισης είναι διαφορετικά αντιληπτή ή και προσβάσιμη. Άτομα στο φάσμα, με κινητικές ή αισθητηριακές διαφοροποιήσεις, βιώνουν την αλληλεπίδραση με άλλο ρυθμό, άλλη ένταση, άλλον “χάρτη”. Η συμπερίληψη ξεκινά όταν αναγνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει ένας τρόπος να ανταποκρίνεσαι, αλλά πολλοί — που μπορεί να αποδειχτούν αποτελεσματικοί, έγκυροι και να εμπλουτίσουν τον κόσμο των επικοινωνιακών δυνατοτήτων.
Η Κίνηση των Παιδιών
Τα παιδιά κινούνται πριν μάθουν να μιλούν — και μέσα από αυτή την κίνηση, επικοινωνούν με τον κόσμο. Το άγγιγμα, τα αυθόρμητα απλώματα, τα τινάγματα, τα νεύματα είναι μια μορφή ανακάλυψης του χώρου, του εαυτού, των άλλων ανθρώπων. Η ανταπόκριση των ενηλίκων σε αυτή την κίνηση είναι ουσιαστική. Η παιδική κίνηση μας θυμίζει την πιο καθαρή εκδοχή της αλληλεπίδρασης: ‘παρουσία χωρίς προσδοκία’, ελεύθερο παιχνίδι.
φωτογραφία: Αθήνα, Σεπτέμβριος 2022
Η κίνηση είναι πρόσκληση, εμπεριέχει την ίδια την ανταπόκριση, είναι παρουσία. Κάθε φορά που επιτρέπουμε στην αλληλεπίδραση να γίνει ουσιαστική συνάντηση, δημιουργούμε χώρους αυθεντικής επικοινωνίας — εκεί όπου ο άνθρωπος συναντά τον άνθρωπο, μέσα σε ή πέρα από ρόλους, ενδεχομένως και χωρίς λόγια, μέσα σε εύπλαστα, διευρυμένα και ‘σοφότερα’ σωματικά όρια. Η ‘πλαστικότητά’ μας στην ποικιλότητα της ανθρώπινης εμπειρίας είναι, τελικά, η πιο όμορφη μορφή κίνησης. Στο στάδιο που βρίσκεσαι με ποιοιν τρόπο, πιστεύεις, επωφελείσαι από την κίνηση και την ανταπόκριση; Ποιο πλαίσιο πιστεύεις ότι σου ταιριάζει; Τι μπορείς εσύ να πράξεις;
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης έρευνας, ανάπτυξης ιδεών και γλωσσικής επιμέλειας. Η τελική αξιολόγηση, η σύνθεση, η επιμέλεια και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
Κίνηση. Ενδελεχώς τελικά η ζωή είναι σε αέναη κίνηση, το νερό, η φωτιά, τα κύτταρά μας είναι σε αέναη κίνηση. Η γη μας, σε κίνηση αέναη, σε έναν μεγάλο χορό του κόσμου. Αυτό για εμένα αντιπροσώπευε η κίνηση του σώματος. Αυτό το ανθρώπινο σώμα, που γίνεται η μορφή που επικοινωνεί την κίνηση, σε αέναη κίνηση. Μέσα στη φύση, στην πόλη, στο σχολείο, στο μάθημα χορού, στη γιορτή, στο εργασιακό περιβάλλον.
Η κίνηση μέσω του σώματος, ενσωματώνει την επικοινωνία. Ενσωματώνει τις δεξιότητες του ίδιου του σώματος, τη θέληση για επικοινωνία και εντέλει την ίδια την επικοινωνιακή διαδικασία. Άλλοτε περισσότερο επιτυχημένη και άλλοτε λιγότερο. Σε συνεχή κινητικότητα. Σε πεδίο μεταβλητό. Ζωτικότητα, προσαρμοστικότητα, ευλυγισία, φαντασία, υλοποίηση. Όλα αυτά μέσω της κίνησης. Αγάπη, απογοήτευση, μοίρασμα, αποξένωση, Σύνδεση. Κίνηση. Επικοινωνία, κάποιου είδους. Που δημιουργείται τη στιγμή κατά την οποία συντελείται. Τα παιδιά κινούνται. Παίζουν. Χορεύουν. Ασκούνται. Περπατάνε. Αναπτύσσονται. Ένα θαύμα της ζωής που εκτυλίσσεται μέσα από τη διαρκή εκδήλωση της κίνησης.
Έτσι, πολλές φορές, έγινα ένα, με τα μαθήματα χορού. Με τα χρόνια έμαθα να καταγράφω και το εκπαιδευτικό όφελος. Σύνδεση με το σώμα, ενσυνειδητότητα, υγεία. Στοιχείο άρρηκτα συνδεδεμένο και με την ανθρώπινη επικοινωνία. Η στάση του σώματος, η γλώσσα του σώματος, οι χειρονομίες. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Η κίνηση είναι μια γλώσσα που θα μπορούσε να πει κανείς διεθνής, κι όμως αν ερευνήσει λίγο, θα δει ότι δεν είναι ακριβώς έτσι. Έχει και η κίνηση πάρα πολλούς και χρόνια καταγεγραμμένους κώδικες. Κάτι που σε έναν πολιτισμό είναι εκδήλωση αγάπης ή σεβασμού, σε έναν άλλον μπορεί να εκληφθεί ως προσβολή. Επομένως σε διεθνές περιβάλλον, ενισχύω την προσοχή και τη μέριμνα σχετικά με το πώς κινούμαι. Στην αίθουσα χορού, σίγουρα είναι διαφορετικά, άλλος ο κώδικας. Στο δρόμο, στις κοινωνικές συναθροίσεις, στα εργασιακά περιβάλλοντα, τι πεδίο κίνησης είναι διαθέσιμο; Και πώς κάθε φορά εκφράζομαι; Ένα μεγάλο πεδίο προς διερεύνηση και αξιοποίηση.
Ποια είναι τα οφέλη της κίνησης στη δική σου καθημερινότητα;
Καλό μήνα
Movement. Infinitely, life is in perpetual motion; water, fire, our cells are in perpetual motion. Our earth, in continuous motion, in a miraculous dance of the world. This for me was represented by the movement of the body. This human body, which becomes the form that communicates movement, in infinite manifestation of motion. In nature, in the city, in school, in dance class, in celebration, in the work environment.
Movement through the body, embodies communication. Embodies the skills of the body itself, the will to communicate and ultimately the communication process. Sometimes more successful and sometimes less. In constant mobility. In a variable field. Vitality, adaptability, flexibility, imagination, realization. All this through movement. Love, disappointment, sharing, alienation, Connection. Movement. Communication, of some kind. Created in the moment in which it takes place. Kids move. Kids play. Kids dance. Kids exercise, walk and grow. A miracle of life that unfolds through the constant manifestation of movement.
I became one with dance lessons. Over the years, I learned to record the educational benefit. Connection with the body, mindfulness, health. An element inextricably linked to human communication. Posture, body language, gestures. Interdisciplinary approaches. Movement is a language that one could say is international, and yet if you research a little, you will see that it is not exactly like that. Movement also has many long-established codes. Something that in one culture is an expression of love or respect, in another can be perceived as an insult. Therefore, in an international environment, I increase my attention and care regarding how I move. In the ballroom, it is certainly different, the code is different. On the street, in social gatherings, in work environments, what scope of movement is available? And how do I express myself each time? A large field to explore and exploit.
What are the benefits of movement in your own daily life?
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης μετάφρασης. Η τελική αξιολόγηση, η σύνθεση, η επιμέλεια και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
ℹ️ Information on the responsible use of artificial intelligence. Artificial intelligence was used to create this article as a tool to support translation. The final evaluation, composition, editing, and responsibility for the content belong to the author.
A precious gift, remarkably connected to public speaking, is this: the voice of the speaker. Through voice, humans transmit multiple qualities related to the message. As a result, the essence of communication is penetrated by voice delivery. In the history of rhetoric, we find data on voice, as orator skill. Scientists and practitioners devote research, practice and action, with the intention to improve manifestations of this significant means of human expression.
Speakers can express significant parts of their emotion world through voice. Scientific research shows that humans understand more effectively the emotional state of another person through the hearing of the voice than when seeing the other person (Seppala E., 2017). A study conducted by M. Kraus from Yale University School of Management proves that human sense of hearing the voice is more powerful than the sight concerning the definition of the emotional condition of the speaker. People taking part in the experiment were more accurate regarding sensing the state of people while listening to the voice, rather than when only looking at the expression of the face or seeing the person and hearing the voice (Seppala E., 2017).
The importance of voice attributes is detected throughout the history of rhetoric. Cicero categorized rhetoric into five major subject areas such as: Invention, Arrangement, Style, Memory, and Delivery, which refer to the vocal and further physical performance; rhetoric has been a study of oral communication (Bailey E., 2019). The author, E. Bailey highlights the contribution of the Irish actor and educator Thomas Sheridan (1719-1788) to the characteristics of the oral expression, through the work on elocution; precisely to issues such as articulation, pronunciation, accent, emphasis, tone, pause, pitch and voice control.
Vocal expression is linked to breathing procedure; this is discussed by Dinardo K. (2020) in N. York Times article. According to the author, people breathe approximately 25.000 times a day. Breath affects human health condition as it is proved that it relates to weight control, athletic performance, allergy, mood, stress, focus and other functions of the body (Dinardo, 2020). As voice depends on the breath, particular exercises are designed to support the preparation of the public speaker. Simple exercises are described in “Toastmasters International” Non-Profit Organization, material. One example is this: a person can exhale all the air from the lungs, then the person automatically inhales deeply observing the body at the same time. This procedure needs to be repeated frequently, no more than three or four times at each repetition, as suggested by this exercise approach. Numerous breathing tasks exist and people who want to improve performance can practice daily, according to their needs and goals.
Apart from breath training, the tone of the voice has a significant impact on communication amongst people, as articulated by Tony Robbins team. Data from the field of communication in human relationships, report that only 7% of the meaning is supported by the spoken word and 38% from the tone of communication. The tone is related to the manner used to speak with a person; examples of tones of voice is informal, humorous, respectful, assertive, questioning or conversational (Tony Robbins, 2021). The adequate use of tone helps people achieve their goals. According to team Tony Robbins, there are four characteristics of the tone of voice: a. the pitch: how high or low the voice sounds, b. the pace: how fast or slow according to situation, c. the volume: where one speaks louder or where makes a pause, d. the timbre: the emotional “color” you give to your voice, such as sad or happy.
The voice is essential part of many communication aspects; in public speaking, speakers care about the quality of the message delivery connected to the vocal variety. History of rhetoric teaches that this was an element of study throughout the years of public speaking events and breathing is fundamental element for speakers. Other characteristics, such as the tonality of the voice, affect the communication process more than the spoken word itself. Therefore, experienced speakers develop practices to achieve adequate communication results. Through the voice people receive feelings and decode messages related also to the emotional states’ variety. As a result, the study of voice delivery is part of the public speaking skills education and training, in theory and practice.
Στην όχθη της θάλασσας. Στο νησί. Καλοκαίρι. Τον τελευταίο χρόνο τον πέρασα μόνη μου. Δεν έβλεπα κόσμο. Δε μου άρεσε να μιλάω πολύ. Δε μου αρέσει να μιλάω πολύ. Εσύ είσαι μακρυά. Έτσι όπως ο χρόνος και η φωτιά τα έχουν συνδέσει εσύ είσαι μακριά. Δεν ήθελες να φύγεις, ούτε κι εγώ. Το νησί μας στοιχειώνει. Θέλω να σου μιλήσω. Το θέλω πολύ. Να φτάσω σε σένα. Τα μίλια της θάλασσας μας χωρίζουν και το ατέλειωτο μπλε. Είναι αρκετό. Από εδώ που σου μιλάω, τριγύρω μου, από τις ρωγμές των βράχων στάζουν μηνύματα ποιητών. Από τα μπαλκόνια ακούγονται ψίθυροι. Από το μαγαζάκι της πλατείας φθάνει η μυρωδιά γλυκού κουταλιού στο καζάνι που βράζει. Εσύ λείπεις. Εγώ είμαι εδώ.
Πάει ένας χρόνος που νοίκιασα τούτο εδώ το μικρό σπιτάκι. Ευτυχισμένος χρόνος. Ήρεμος χρόνος. Δεν ήμουν και πολύ δυνατή. Όχι δεν ήμουν. Με την έννοια ότι το σώμα μου, βιολογικά με είχε προδώσει. Το έζησες, το ένιωσες. Από κοντά. Εγώ δεν ήθελα ποτέ να το μάθεις. Σου το ορκίζομαι. Έπεφτα στο πάτωμα σπαράζοντας και παρακαλούσα το Θεό μα με σώσει , να σε σώσει, να σε σώσει ίσως από εμένα. Να με σώσει από εσένα. Να με σώσει από τον εαυτό μου. Αυτό το συναίσθημα τι είναι; Ο παραλογισμός αυτής της σκέψης από πού θρέφεται για πες μου. Ήθελα να σε δω να σε πλησιάσω. Να σε αγγίξω. Να σε γνωρίσω.
Να σε κρατήσω μακρυά μου ήθελα. Να σε γλυτώσω από την αρρώστια. Κανέναν δεν ήθελα να έχω γύρω μου. Κανέναν δεν ήθελα να βλέπω, ούτε να με βλέπει. Έψαχνα μεθόδους που θα μπορούσαν να με κάνουν αόρατη. Να περπατάω και να μη με βλέπουν, να μη μου μιλούν. Αλλοιωμένη πραγματικότητα, μπροστά στα μάτια μου. Ηλεκτρισμένα δίκτυα γύρω μου τα σώματα των ανθρώπων –από τα βρέφη ως του γέροντες. Αφουγκράζομαι απαλά πέλματα, γενιάδες γερόντων, χάδια από γέρικα γυναικεία χέρια, άλλοτε απαλά, άλλοτε γδαρμένα, ψύχος όταν η βέρα εφάπτεται στην επιδερμίδα μου. Σπίθες ζωής από χρυσάφι. Ζωντανό.
Ένας χρόνος πάει… έζησα μόνη, πολύ μόνη. Σαν ο καθένας.
Ηλεκτρισμένα δίκτυα γύρω μου οι λέξεις, έφτιαχναν βουνά από σκουπίδια γύρω μου, να με βουλιάξουν μέσα σε αυτά να με εκδικηθούν. Αδικία.
Πέρσι αντιμετώπισα σοβαρό πρόβλημα υγείας. Για δεύτερη φορά. Στις αναλύσεις των οικονομικών εντύπων δεν χωρούν τα οράματα της νύχτας –εκείνα που παρουσιάζονται την ώρα που έχεις μισανοιχτά- μισόκλειστα τα μάτια σου- μωβ ηλεκτρικά καλώδια γέμιζαν το δωμάτιο και τα κύματά τους με οδηγούσαν σε στιγμές αχρονικές –επικίνδυνες εμπειρίες –σε ποιον να τις αφηγηθείς; Εκείνες τις στιγμές το μυαλό έτρεχε στο διάστημα κι μικρές εκκρήξεις συντελούνταν σε τόπους που δεν μπορούσα να βρω, δεν μπορούσα να ορίσω. Μικρές εκκρήξεις που παράσερναν όλη τη θέλησή μου προς τα πάνω. Και ο χρόνος σβηνόταν πάνω σε μια λευκή παλέτα που άξαφνα έσπαζε και με έριχνε στην γη.
Εσύ προσπάθησες να ρθεις κοντά μου. Αν και δεν ήμουν σε θέση να σφηγηθώ αυτό που περνούσα με όρους που να αισθάνομαι ότι είναι αποδεκτοί από αυτή την κοινωνία. Εσύ ήρθες κοντά μου. Δεν ξέρω αν ποτέ είχες νιώσει κάτι παρόμοιο με αυτό που ένιωθα κι έτσι μόνο τα μάτια μου που κοιτούσες κάτι μέσα σου σε έκανε νε θες να είσαι στο πλάι μου για να νιώθω, με την καρδιά μου ότι έχω κάποιον δίπλα μου, γιατί έτσι τότε ένιωθες κι εσύ. Δεν το ξέρω. Δεν ξέρω. Δεν ξέρω αν ήθελες να είσαι κοντά μου μόνο από αγάπη ή έρωτα ή απλώς επειδή δεν μπορούσες να κάνεις αλλιώς διότι δεν ήσουν σε θέση να αποφασίσεις. Όπως κι εγώ. Έπρεπε να είσαι εκεί. Το ήξερες αλλά δεν ήξερες το γιατί.
Εκείνες τις μέρες που φλεγόμουνα στο μικροσκοπικό δωματιάκι στο Amsterdam, χωρίς τροφή –διότι αρνιόμουν να φάω –λιγοστό νερό, γιατί πλήγωνε το στομάχι μου, κάθε που γύριζα από τα ταξίδια που οργάνωνε ερήμην μου το μυαλό μου μπορούσα να βλέπω τους τοίχους όλων των πολυκατοικιών να σωριάζονται πάνω στο κεφάλι μου. Πήγαινα στο παράθυρο, το άνοιγα, αέρας έπνιγε τα πνευμόνια μου και άρχιζε ένας βήχας που μπορούσε να κρατήσει μέχρι να το σώμα μου να τσακίσει στα δυο και να πάω να σωριαστώ στα δυο στο κρεβάτι μου, στο πάτωμα, στη μπανιέρα, όπου έβρισκα κάθε φορά ότι με βόλευε. Τότε ένιωθα πάλι δυο αμόνια να συμπιέζον το κεφάλι μου και να απομακρύνονται λίγο πριν αυτό να συνθλιβεί ολοκληρωτικά.
Όταν έλειπες όχι πολλά, όχι πολλά-πολλά. Βόλτες μέσα στο μουσείο Van Gogh, ή της Άννας Φρανκ. Να βλέπω τα ποδήλατα, τα τραμ και τις βάρκες να διασχίζουν τα κανάλια. Βουή. Σιωπή. Την ίδια στιγμή. Τα αυτιά να πονάνε από το κρύο, ένα κρύο που δεν είχαν συνηθίσει. Ήταν ωραία όταν ερχόσουν. Άλλοτε μοναξιά. Πάμφωτη.
Όταν ερχόσουν ήμουν μια χαρά κι έτσι δεν μπορούσες να υποψιαστείς τι μου συνέβαινε όταν δεν ήσουν εκεί. Δεν είχα να κάνω και πολλά πράγματα εκείνες τις μέρες. Σπουδές είχαν τελειώσει και με τα λεφτά που είχαν μείνει από την υποτροφία αποφάσισα να μείνω έξι μήνες στην Ολλανδία. Εκεί ξεφύλιζα σαν φάντασμα πια όλα τα βιβλία που είχαν περάσει ως εκείνη τη μέρα από τα μάτια μου, αρνιόμουνα διαβάσω εφημερίδες γιατί με πονούσε το ότι ήταν γραμμένες σε μια άλλη από τη μητρική μου γλώσσα κι αυτό μερικές φορές, όσο περίεργο και αν σου ακούγεται, μπορούσε να γίνει παγερά βίαιο. Μπαινόβγαινα σε ιστοσελίδες στο internet και οι ειδήσεις είχαν γίνει στοιχειά στο κεφάλι μου. Αυτό που ήταν καλό για τη χώρα σου ήταν κακό για τη δική μου. Αυτό που ήταν καλό για τη χώρα μου ήταν κακό για τη χώρα στην οποία έμενα κι όλα αυτά δεν κατέληγαν σε κανένα απολύτως συμπέρασμα. Μερικές φορές, τα ξημερώματα, αστραπές άστραφταν μες από την οθόνη του υπολογιστή μου, άρχισαν περιέργοι ήχοι κι αν δεν έσβηνε μόνος του, τον έσβηνα εγώ και πήγαινα για καφέ. Άθλιο καφέ. Πώς να το πιω μόνη μου. Κι όμως τον έπινα. Γιατί καμιά φορά ερχόσουν εσύ και άστραφτες μες στο φλιτζάνι και μ’ αγκάλιαζες με κάθε γουλιά κι όταν το μαύρο υγρό είχε καταλήξει όλο στο στομάχι μου τότε ζέσταινες τα πέλματά μου, με σκέπαζες με τα παπλώματα, έκλεινες τα μάτια μου κι έφευγες. Ξανά.
Y.Γ: Το παραπάνω απόσπασμα, είναι μέρος από απόπειρα γραφής μυθοπλασίας που έκανα παλιά, είχε αρχίσει το Σεπτέμβριο, του 2011. Στο περιεχόμενο βρίσκεις να μιλάει για “καταστάσεις του νου”, όχι πολύ ευχάριστες. Έτσι ήταν αυτή η persona, που είχα αρχίσει να δημιουργώ. Εντέλει τα ερωτήματα που έθετε, άρχισαν να με οδηγούν στο να θέλω να βρω τις απαντήσεις στην “κανονική-καθημερινή” ζωή. Περίεργο. Αυτή η “ανεπάρκεια” να απαντήσω στα ερωτήματα που έθετε ο χαρακτήρας τη ιστορίας με το μέχρι τότε υπόβαθρό μου, με οδήγησε σε άλλα μονοπάτια, και το βιβλίο, δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Ωστόστο, το κείμενο που βρήκα πάλι σήμερα, μου δίνει έναυσμα να κοιτάζω με άλλο μάτι ακόμα και σήμερα ανθρώπους και στην καθημερινή ζωή, που γνωρίζω πόσα ζητήματα μπορεί να έχουν, αλλά να μην ανοίγουν καν το στόμα να αρθρώσουν δυο λέξεις για αυτά. Να μιλάτε. Περισσότερο. Μου το λέει ο χαρακτήρας, από εκείνη την ιστορία, που δεν έχει ολοκληρωθεί, ακόμα. Ευχαριστώ.
Υ.Γ 2: Η φωτογραφία, είναι το Σεπτέμβριο του 2022.
Εδώ και κάποιο χρονικό διάστημα το ChatGPT είχε αρχίσει να θέτει σε ορισμένες περιπτώσεις, ζητήματα σχετικά με την ηθική. Την πρώτη φορά που θυμάμαι να έχει «ένσταση» ήταν όταν θέλησα να δημιουργήσω μια εικόνα που να απεικονίζει μια ανθρώπινη μορφή με πληγές πάνω στο δέρμα. Ήθελα οι σταγόνες αίματος από τις πληγές, να αστράφτουν σαν πολύτιμα πετράδια, με μια αλληγορία. Σύμφωνα με το σκεπτικό μου αυτό έδινα μια αξία. Κατά μια έννοια μια τέτοια αναπαράσταση, εστιάζει στο σημείο που το μεγαλύτερο μέρος του πόνου έχει παρέλθει. Καθώς το μεγαλύτερο μέρος από το «βάσανο» ή «πληγή» ή «τραύμα» έχει περάσει, το κοιτάς σαν ένα δώρο που αφήνει σε εσένα το παρελθόν. Έφτιαξε την πρώτη εικόνα. Ήθελα κάποιες προσαρμογές και ρώτησα αν μπορεί να κάνει τροποποιήσεις. Το ChatGPT εξέφρασε αμφιβολίες. Είπε ότι κάτι τέτοιο αντιπαραβάλλεται σε κάποιες από τις αξίες, καθώς αναπαράγει υπόνοια πόνου ή τραύματος. Για να είμαι ειλικρινής, έμεινα έκθαμβη. Έμεινα να διαβάζω την οπτική που είχε εκφράσει. Εκτός του ότι μου είχε φανεί σωστά στηριγμένη σε επιχειρήματα η προσέγγιση, πριν από λίγες ημέρες είχα εκφράσει κι εγώ παρόμοιες απόψεις σχετικά με την αναπαραγωγή και αναπαράσταση του τραύματος και του πόνου ευρύτερα.
Πιο συγκεκριμένα, περνάω σε άλλο μέσο, με είχε προβληματίσει ένα βίντεο που είχα δει σχετικά με παράνομες υιοθεσίες παιδιών. Απεικόνιζε τους πόνους γέννας, για να συνεχίσει με αφήγηση ακόμα μεγαλύτερων τραυμάτων που σχετίζονται με τον αποχωρισμό από το παιδί στη συνέχεια. Και αυτό εμπεριείχε και άλλα τραύματα σχετιζόμενα με τις μετέπειτα ιστορίες των ατόμων που δόθηκαν σε οικογένειες για υιοθεσία. Άνθρωποι, που αφού ενηλικιώθηκαν, ψάχνουν τις ρίζες τους, αλλά και να βρουν ποιοι είναι οι βιολογικοί γονείς τους.
Πιστεύω ήταν η πρώτη φορά που είδα βίντεο και μου δημιουργήθηκαν τέτοιου είδους ερωτήματα. Αν και είχαν από καιρό αρχίσει να με προβληματίζουν παρεμφερείς καταστάσεις. Αναρωτήθηκα πραγματικά για τη σημασία του να αναπαράγονται τόσο φορτισμένες με πόνο και τραύμα καταστάσεις. Ένιωσα τον πόνο να μεταβιβάζεται άμεσα στον δέκτη του μηνύματος, στο κοινό. Εκεί, όπως προείπα, έπειτα από τόσα χρόνια μου εμφανίστηκε ειλικρινά η απορία, «γιατί;»
Την ώρα που εκτυλίσσεται η σκηνή του πόνου το σώμα του ανθρώπου που είναι εκεί, παράγει αυτές τις ορμόνες και συντονίζεται σε αυτές τις καταστάσεις. Αυτό μεταφέρεται στο κοινό. Με παρόμοιο τρόπο, το σώμα των ανθρώπων, παράγει αυτές τις ορμόνες πόνου, τρόμου, εγκατάλειψης, ματαίωσης κα παρόμοιων καταστάσεων.
Εδώ τίθενται καίρια ζητήματα.
Γιατί να βιώνεται τόσος πόνος;
Γιατί να αναπαράγεται;
Γιατί να μοιράζεται;
Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει για τον άνθρωπο;
Αυτά είναι τέσσερα ερωτήματα προς απάντηση. Σίγουρα θα βρεθούν ποικίλες προσεγγίσεις ανάλογα με το θέμα, τον δημιουργό και το κοινό. Όμως, σχετικά με την προσωπική μου οπτική και ζητώ συγχώρεση από κάποια άτομα για αυτό, τείνω πλέον να εντάσσομαι με κάποιες προσεγγίσεις που πρεσβεύουν την όλο και λιγότερο επανάληψη και αναπαραγωγή του «τραύματος». Έχουμε βιώσει τόσα πολλά προσωπικά και συλλογικά τραύματα, που εντέλει, επιστημονικές προσεγγίσεις υποστηρίζουν την εστίαση στο θετικό, θεραπευτικό και επιθυμητό, ώστε να υπάρχει πρόοδος, ευεξία και ευημερία. Έτσι και προσωπικά πια, κάθε φορά ανιχνεύω το λεξιλόγιο και τις επιλογές μου, για την όσο το δυνατόν μικρότερη αναφορά σε παθολογικά και προβληματικά στοιχεία. Εστιάζω σε αντίστοιχο λεξιλόγιο που συγκλίνει σε θετικά αποτελέσματα. Δεν έχει να κάνει με αυτό που αποκαλείται εκεί έξω «τοξική θετικότητα», σχετίζεται άμεσα με υπεύθυνες και ενσυνείδητες επιλογές λεκτικής επικοινωνίας.
Όταν άρχισα τα χρησιμοποιώ το ChatGPT, την άνοιξη του 2023, αρχικά δεν έδινε εικόνες. Για την παραγωγή εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη μέχρι πρόσφατα αξιοποιούσα εφαρμογές μέσα από το canva, μεταξύ των οποίων και DALL – E. Η εμπειρία της δημιουργίας ήταν πολύ διαφορετική. Επίσης, δεν έδινε feedback και επιχειρήματα σε σχέση με κάτι που ζητώ. Μπορούσαμε απλώς να πατήσουμε για νέα εκδοχή του αποτελέσματος. Αυτή τη φορά στην παραγωγή εικόνων έγινε λόγος για ζητήματα αξιών και για το αν συμβαδίζουν με τις αξίες του.
Reasoners: AI με ικανότητες επίλυσης προβλημάτων σε ανθρώπινο επίπεδο.
Agents: Συστήματα που μπορούν να αναλαμβάνουν δράση για λογαριασμό των χρηστών – εδώ είμαστε σήμερα.
Innovators: AI που αυτόνομα συμβάλλει στην εφεύρεση και την ανακάλυψη.
Functions or Systems of AI agents & Humans (Organizations): AI που μπορεί να εκτελεί το έργο ενός ολόκληρου τμήματος/οργανισμού»
*Το AGI (Artificial General Intelligence), που συχνά αναφέρεται ως “ισχυρό AI” ή “αληθινό AI”, είναι ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που διαθέτει την ικανότητα να κατανοεί, να μαθαίνει και να εφαρμόζει τη γνώση σε ένα ευρύ φάσμα εργασιών με επάρκεια που μοιάζει με την ανθρώπινη.»
Aυτά τα στάδια έχουν και αντίστοιχες δεξιότητες ανάλογα με το επίπεδο για το οποίο μιλάμε. Κατά την προσωπική μου εμπειρία, η απάντηση και η τοποθέτηση της ΤΝ σχετικά με την απεικόνιση των πληγών που ανέφερα παραπάνω, με παρέπεμψε περισσότερο θα έλεγα εκτός από χαρακτηριστικά κριτικής σκέψης που αποδίδονται στα chatbots, και κάποιου είδους ανατροφοδότησης που σχετίζονται με Reasoners, μου έδωσε την αίσθηση ηθικής και υπευθυνότητας σε εξέλιξη, που έχουν οι AI Agents. Ταυτόχρονα μου δίνουν μια πρόγευση μέλλοντος, για Innovators και Functions or Systems of AI agents & Humans (Organizations). Με ποιο σκεπτικό το λέω αυτό; Μπορεί να σου φανεί «εξωγήινο», αλλά ένα ζήτημα που προκύπτει από την απεικόνιση «τραυματισμένου δέρματος που αιμορραγεί» συνδέεται με κριτήρια ηγεσίας, στρατηγικής σκέψης, κοινωνικής και πολιτισμικής νοημοσύνης, ηθικής συμμόρφωσης και λογοδοσίας. Είναι στοιχείο του αντίκτυπου μιας εικόνας στον δέκτη και αυτό αναλύεται σε πολλά επίπεδα.
Παράδειγμα με διάλογο και δημιουργία εικόνας.
Με βάση αυτή την εμπειρία ξεκίνησα να δημιουργήσω εικόνες για ένα ζήτημα που με απασχολεί πιο έντονα το τελευταίο τρίμηνο και αυτό είναι η “υγιής οικειότητα”. Σκέφτηκα πως αν το ρωτήσω με τρόπο που θίγει τις αξίες του, δε θα με εξυπηρετήσει. Άρα σκέφτηκα να αρχίσω με απλό τρόπο και απλώς έθεσα:
«Hi I want to create an image, human, together, healthy couple, healthy intimacy. Could you help?»
Και μου απάντησε:
Absolutely, I can help with that! To create an image of a healthy couple showing human connection and intimacy in a wholesome, respectful way, I just need a bit more detail to make it exactly what you’re looking for:
Setting or environment – Indoors (e.g. cozy home, bedroom) or outdoors (e.g. beach, park, mountain)?
Appearance of the couple – Age, gender (man/woman, two men, two women, etc.), ethnicity, body types?
Clothing level – Fully clothed, sleepwear, or lightly dressed but still tasteful and appropriate?
Εστιάζω στα στοιχεία που αξιολόγησα ότι χρειάζονται κάποιες δεξιότητες διαχείρισης στην ανταπόκριση στην ερώτησή μου, όπως η έκφραση «respectful way» που ανέφερε. Έπειτα το στοιχείο της δημιουργικότητας για το περιβάλλον, το στιλ, τη διάθεση, την ενδυμασία, αλλά και για τον τύπο των εικονιζόμενων μορφών- ανθρώπων [2. Appearance of the couple – Age, gender (man/woman, two men, two women, etc.), ethnicity, body types?]. Δεν μπορώ να γνωρίζω αν συμφωνείς ή διαφωνείς. Θα είμαι τολμηρή να πω ότι ακόμα και σήμερα ίσως να «ταρακουνούσε» έναν άνθρωπο μια τέτοια διαχείριση της απεικόνισης ενός ζευγαριού; – Εσύ τι πιστεύεις;
Φυσικά συνέχισα το διάλογο, δίνοντας αρκετά περισσότερα και πιο συγκεκριμένα στοιχεία, έχοντας στο νου μου να εκφράζομαι με τρόπο που θα ήταν κατάλληλος, ώστε να ανταποκριθεί. Αλλά αυτή τη φορά δεν έθιξε κάποιο ηθικό ζήτημα, έτσι όπως τα έβαλα στο σύστημα. Θέτω απλώς το παραπάνω ερώτημα για τονίσω κι εγώ τα στοιχεία ευθύνης που έχει η κοινωνία σε πολλά επίπεδα όπως εκπαίδευση, ο δημόσιος τομέας και το εργασιακό περιβάλλον όταν τέτοιου είδους εργαλεία δίνονται για χρήση στον άνθρωπο. Χρειάζονται, πραγματικά, ως και πολύ υψηλού επιπέδου δεξιότητες για να μπορεί να γίνει αποτελεσματική και παραγωγική χρήση τους. Για το λόγο αυτό και ενθαρρύνονται ήδη οι εκπαιδεύσεις από κατάλληλους ανθρώπους και οργανισμούς, στη σημερινή πραγματικότητα που βιώνουμε.
Στο ποικιλόμορφο τοπίο της προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης, υπάρχει μια άλλοτε ανεπαίσθητη και άλλοτε ισχυρή δύναμη που ίσως υποτιμάται ή περνά απαρατήρητη για το άτομο: η επιρροή των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων. Μέσα από χρόνια εμπειρίας, ακόμη και σχετικά με την προσωπική μου ιστορία, είχα παρατηρήσει ότι πολλές δυσλειτουργικές πεποιθήσεις αποτελούσαν εμπόδια στην επίτευξη προσωπικών ονείρων, επιθυμιών και στόχων. Αυτές οι πεποιθήσεις, βαθιά ριζωμένες στη νοητική και ψυχική μας κατάσταση, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά διάφορες πτυχές της ζωής μας, εμποδίζοντας την προσωπική ανάπτυξη και εμποδίζοντας την πορεία προς την επιτυχία. Ο εντοπισμός και ο μετασχηματισμός αυτών των πεποιθήσεων είναι ένα κρίσιμο ταξίδι για την προώθηση θετικής αλλαγής σε τομείς όπως η προσωπική εικόνα, οι σχέσεις, η συναισθηματική ευεξία, οι διαπροσωπικές ικανότητες, η ακαδημαϊκή επίδοση, η επαγγελματική ανάπτυξη, η αυτο-ηγεσία και η παραγωγικότητα. Συζητώντας με άτομα από διάφορες κοινωνικές ομάδες, ποικίλους τομείς και ετερογενή υπόβαθρα, το συμπέρασμα είναι παρόμοιο. Αυτοί οι άνθρωποι θα μπορούν να επιτύχουν πολύ πιο ξεχωριστά αποτελέσματα, όταν ορίζουν τις δυσλειτουργικές πεποιθήσεις και τις αντικαθιστούν προοδευτικά με ενδυναμωτικές. Σε αυτήν την ανάρτηση, εντοπίζονται 8 τομείς της ανθρώπινης ζωής, καθώς και τι συμβαίνει κυρίως όταν οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις αντικαθίστανται από τις επιθυμητές πεποιθήσεις, οι οποίες ευθυγραμμίζονται με τις πραγματικές προθέσεις.
Προσωπική Εικόνα:
Η αντίληψή μας για τον εαυτό μας διαμορφώνει τις εκφράσεις και τη συμβολή της ύπαρξής μας στον κόσμο. Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις σχετικά με την προσωπική εικόνα μπορούν να εκδηλωθούν ως αρνητική αυτο-ομιλία, αυτό-αμφισβήτηση ή αυτο-σαμποτάζ. Αυτές οι πεποιθήσεις συχνά προκύπτουν από πρώιμες εμπειρίες ή κοινωνικές προσδοκίες. Η αναγνώριση και η αμφισβήτηση αυτών των πεποιθήσεων είναι το πρώτο βήμα προς την καλλιέργεια μιας πιο υγιούς εικόνας του εαυτού. Η αποδοχή και η αναγνώριση των δυνατών σας σημείων, καλλιεργεί μια νοοτροπία που ενδυναμώνει τις πράξεις σας.
Σχέσεις:
Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις μπορούν να ρίξουν σκιά στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και συμμετέχουμε στις σχέσεις. Οι βαθύτατοι φόβοι της απόρριψης ή της εγκατάλειψης μπορεί να οδηγήσουν σε αυτο-σαμποτάζ στις σχέσεις. Ο εντοπισμός και η διαχείριση αυτών των πεποιθήσεων μπορεί να μεταμορφώσει τον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους. Η καλλιέργεια μιας νοοτροπίας εμπιστοσύνης και ανοιχτής επικοινωνίας, ενισχύει υγιείς σχέσεις που βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και την κατανόηση.
Συναισθηματική Ζωή:
Η συναισθηματική μας ευεξία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το σύστημα πεποιθήσεών μας. Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις μπορούν να συμβάλουν στο άγχος, το στρες και μια σειρά από αρνητικά συναισθήματα. Η ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης περιλαμβάνει την αναγνώριση αυτών των πεποιθήσεων και τη διαδικασία μεταβολής τοης. Η αντικατάσταση των αυτο-περιοριστικών σκέψεων με θετικές δηλώσεις, δημιουργεί μια βάση για συναισθηματική ανθεκτικότητα και ευεξία.
Διαπροσωπικές Ικανότητες:
Η αποτελεσματική επικοινωνία και οι διαπροσωπικές δεξιότητες είναι ζωτικής σημασίας τόσο στον προσωπικό όσο και στον επαγγελματικό τομέα. Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις μπορεί να εμποδίσουν την ικανότητά μας να εκφραζόμαστε, οδηγώντας σε παρεξηγήσεις και συγκρούσεις. Εντοπίζοντας και δουλεύοντας πάνω σε αυτές τις πεποιθήσεις, μπορούμε να βελτιώσουμε τις διαπροσωπικές μας ικανότητες, καλλιεργώντας εποικοδομητικές συνδέσεις και συνεργασίες.
Ακαδημαϊκή Επίδοση:
Οι πεποιθήσεις για τις ακαδημαϊκές ικανότητες κάποιου μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την απόδοση. Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις, όπως ο φόβος της αποτυχίας ή η πεποίθηση της εγγενούς ανικανότητας, μπορούν να γίνουν «αυτοεκπληρούμενες προφητείες». Αμφισβητήστε αυτές τις πεποιθήσεις, εστιάζοντας στην ανάπτυξη και την αξία της μάθησης. Υιοθετήστε μια νοοτροπία συνεχούς βελτίωσης για να ξεκλειδώσετε το πλήρες ακαδημαϊκό σας δυναμικό, το οποίο αποτελεί ένα βήμα προς τη μελλοντική σας ζωή και την ολιστική σας ολοκλήρωση.
Επαγγελματική Ανάπτυξη:
Στον τομέα της επαγγελματικής ανάπτυξης, οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως αόρατα εμπόδια. Η πίστη στις ικανότητές κάποιου και η αξιοποίηση των ευκαιριών είναι απαραίτητη για την επιτυχία. Εντοπίστε και αντικαταστήστε τις περιοριστικές πεποιθήσεις με ενδυναμωτικές και σε αυτή την πτυχή της ζωής σας. Υιοθετήστε μια νοοτροπία εξέλιξης που βλέπει τις προκλήσεις ως ευκαιρίες για μάθηση και εξέλιξη, προωθώντας την καριέρα σας και θέτοντας σχέδια σύμφωνα με τα προσωπικά σας χαρίσματα και δεξιότητες.
Ανάπτυξη Αυτo-ηγεσίας:
Το να είσαι ηγέτης ξεκινά με την ηγεσία του εαυτού σου. Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις μπορούν να υπονομεύσουν την αυτό-ηγεσία, εμποδίζοντας την προσωπική και επαγγελματική πρόοδο. Αναγνωρίστε και αμφισβητήστε τις πεποιθήσεις που εμποδίζουν την ικανότητά σας να ηγείστε αποτελεσματικά. Καλλιεργήστε την αυτογνωσία και διαμορφώστε μια νοοτροπία υπευθυνότητας και ανθεκτικότητας. Αυτή είναι μια συνεχής πορεία βελτίωσης και προσαρμογής, που απαιτεί μια σύνθεση χαρακτηριστικών και ενεργειών σύμφωνα με την προσωπική σας πορεία ζωής και τις όλο και περισσότερο καθαρές επιλογές.
Παραγωγικότητα:
Οι πεποιθήσεις για την παραγωγικότητα διαμορφώνουν την προσέγγισή μας στην εργασία και την αποτελεσματικότητα. Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις, όπως η τελειομανία ή η αναβλητικότητα, μπορούν να εμποδίσουν την παραγωγικότητα. Αμφισβητήστε αυτές τις πεποιθήσεις υιοθετώντας μια ρεαλιστική και εποικοδομητική προσέγγιση σε σαφώς προγραμματισμένα καθήκοντα. Αναλύστε τους στόχους σε διαχειρίσιμα βήματα, ιεραρχήστε αποτελεσματικά, προετοιμάστε, εκτελέστε, αξιολογήστε και γιορτάστε μικρές νίκες για να δημιουργήσετε ορμή.
Το ταξίδι του εντοπισμού και του μετασχηματισμού των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων σε θετικές δηλώσεις που εξυπηρετούν το όραμά σας, είναι μια συνεχής διαδικασία που ανοίγει το δρόμο για ολιστική προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη. Αντιμετωπίζοντας αυτές τις πεποιθήσεις σε χωριστές κατηγορίες όπως η προσωπική εικόνα, οι σχέσεις, η συναισθηματική ευεξία, οι διαπροσωπικές ικανότητες, η ακαδημαϊκή επίδοση, η επαγγελματική ανάπτυξη, η αυτό-ηγεσία και η παραγωγικότητα, τα άτομα μπορούν να ξεκλειδώσουν πιο αποτελεσματικά τις πραγματικές τους δυνατότητες. Οι προαναφερθείσες κατηγορίες είναι συνήθως στενά συνδεδεμένες. Η δύναμη της αλλαγής ξεκινά με την αυτογνωσία και την προθυμία να αμφισβητήσουμε και να αντικαταστήσουμε τις δυσλειτουργικές πεποιθήσεις με θετικές, ενδυναμωτικές. Αυτό το ταξίδι δεν είναι μόνο μετασχηματιστικό, αλλά και μια απόδειξη της ανθεκτικότητας και της δύναμης που κρύβουμε μέσα μας. Αγκαλιάστε τη διαδικασία, εφαρμόστε και παρακολουθήστε καθώς τα θετικά αποτελέσματα αναπτύσσονται σε κάθε πτυχή της ζωής σας, έτσι ώστε να επιτευχθεί μια ισορροπία μεταξύ προσωπικών και επαγγελματικών πτυχών, καλλιεργώντας μια αίσθηση ολοκλήρωσης.
Το Post είναι βασισμένο στο κείμενο: “Unmask Dysfunctional Beliefs: Clarifying the Path to Personal and Professional Growth.” Βρες περισσότερα: Εδώ.
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης έρευνας, ανάπτυξης ιδεών, μετάφρασης και γλωσσικής επιμέλειας. Η τελική αξιολόγηση, η σύνθεση, η επιμέλεια και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
«Κύριε σκηνοθέτα μπορείτε να μας εξηγήσετε το έργο λίγο καλύτερα, παρακαλώ;»
Είναι 21.30 στην αίθουσα του θεάτρου Εμπρός στου Ψυρρή. Τα φώτα σβήνουν. Μια φωνή μας υπενθυμίζει να απενεργοποιήσουμε τα κινητά μας. Ανάβουν πάλι. Ένα μεταλλικό τραπέζι σε ένα σκουρόχρωμο σκηνικό, δυο καρέκλες. Δύο πρόσωπα. Είναι ο Τάσος Μπαντής και ο Θανάσης Σαράντος μεταμορφωμένοι στους ρόλους τους. Ο πρώτος υποδύεται έναν ηλικιωμένο πατέρα. Λέω υποδύεται και μου μοιάζει άκομψο διότι επί σκηνής γίνεται ένα με το ρόλο του, τον πλάθει απλά και με δυσκολία, διεισδύει στο βάθος και ενώνεται με αυτόν. Κάθε γραμμή του προσώπου του, κάθε κύτταρό του γίνεται ρόλος, ένας νέος εαυτός που κάτι πάει να πει. Κάτι πάνω αυτό που δείχνει και αυτό που τελικά είναι… Ο νέος στέκεται άξια δίπλα του. Υποθάλπει μυστικά τον πολλαπλό ρόλο του που αναπόφευκτα εξωτερικεύει. Εκτοξεύεται από τη μία διάθεση στην άλλη, από το ένα στο άλλο «ίδιο» πρόσωπο. (Υποδύεται το γιο και δυο…-προσοχή- κλώνους). «Υπάρχει ένας αριθμός». Το έργο σα λαβύρινθος. Η μετάφραση, ιδιάζουσα κάπως, δεν εξαλείφει τα προσκώματα, δε γίνεται ένα λείο μέσο επικοινωνίας. Τα λόγια μένουν εκεί –εμπόδια για τον καθένα που είναι αδύνατον να εκφραστεί. Η απόδοση του έργου «βασάνισε» και τους δυο για τέσσερις μήνες.
Το θέμα που πραγματεύεται το έργο, γνωστό, ο τρόπος που ξετυλίγεται αφοπλιστικός. Συνταράσσει μέσα στην απόλυτη βουβότητα. «Άνθρωποι» γεννιούνται και πεθαίνουν, οι αξίες μεταλλάσσονται. Η γενετική μας δομή διαφέρει κατά 30% από ένα μαρούλι. Μια θεώρηση που αρνούμαι να λάβω υπ όψιν μου. Δεν υπάρχουν τέτοιου είδους συγκρίσεις για εμάς. Κι όμως, θα μπορούσε να πει κανείς, «ισχύει». Ξεδιπλώνονται ανθρώπινες σχέσεις πατέρας-γιος/ πατέρας-γιος κλώνος1/ πατέρας-κλώνος2. Το άγνωστο. Κάτι που είμαστε ανίκανοι να αντιμετωπίσουμε. Όπως και να έχει καθένας τους είναι μοναδικός. Σε κάθε πτυχή του λόγου αποκαλύπτονται μυστικά, όμως άλλα δεν σας αποκαλύπτω…
Είναι μια παράσταση που εμβαθύνει στο συναίσθημα, στις σχέσεις, στον άνθρωπο. Είναι ο τελευταίος μια βιολογική μάζα ή κάτι παραπάνω; Τι γράφει στην κοινωνία και τι η κοινωνία γράφει σε αυτόν; Ή κάτι απλό: η μοναξιά.
Έτσι απλά έρχεται και το τέλος. Το χειροκρότημα. Η υπόκλιση.
Και κάπου εκεί…στη μικρή αίθουσα του Εμπρός, μέσα στα χειροκροτήματα κάποιος από το κοινό φωνάζει… «Κύριε σκηνοθέτα μπορείτε να μας εξηγήσετε το έργο λίγο καλύτερα, παρακαλώ; Εσείς τόσα χρόνια σκηνοθέτης είστε, ξέρετε καλύτερα» Το κοινό παγώνει και ο σκηνοθέτης: «Τι ακριβώς να σας εξηγήσω. Το έργο είναι κάπως αφαιρετικό αλλά…πείτε μου τι να σας εξηγήσω;» «Τι σηνέβη τελικά με τον πατέρα;» Και ο σκηνοθέτης απάντησε, αλλά δε θα σας πω τι είπε… Γιατί όπως και εγώ, ίσως να μη θέλετε εξήγηση.
Ο σκηνοθέτης, ο ηθοποιός, κάνει να φύγει. Όταν επιστρέφει τα μάτια του είναι λίγο πιο υγρά κι εμείς αναρωτιόμαστε τι άραγε έφερε αυτήν την ψιχάλα. Είναι απλά το χειροκρότημα ή μήπως η συγκίνηση για ένα μήνυμα που δεν φτάνει στο δέκτη; Ο θεατής έχει πληρώσει εισιτήριο και ίσως «δικαιούται» να πάρει απαντήσεις ή μήπως όχι; Τι σημαίνει για τον καλλιτέχνη να πρέπει να «εξηγήσει» σε μία πρόταση εκείνο που εδώ και τόση ώρα προσπαθεί να υποβάλλει μετουσιωμένο σε τέχνη;…
Η αίθουσα έχει ήδη αδειάσει. Διασχίζω τη σκηνή για να πάω στην έξοδο. Δεν υπήρχε αυλαία για να κλείσει. Περπατάω σχεδόν μηχανικά. Και αδημονώ για την επόμενη φορά…
«Έστίν οὖν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας καί τελείας μέγεθος ἐχούσης, ἡδυσμένῳ λόγῳ, χωρίς ἑκάστῳ τῶν εἰδῶν ἐν τοῖς μορίοις, δρώντων και οὐ δι’ ἀπαγγελίας, δι’ ἐλέου και φόβου περαίνουσα τήν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν».
Ποιητική, Αριστοτέλης.
Στο εργαστηριακό μάθημα: «Ηγεσία και Συναισθηματική Νοημοσύνη», του Εργαστηρίου Διαφήμισης και Δημοσίων Σχέσεων -ADandPRLAB, στο Τμήμα Επικοινωνίας Μέσωv και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου, ήμουν στις 3 Απριλίου του 2025. Την ημέρα αυτή, η θεματική αφορούσε το ‘Θεατρικό Εργαστήριο γλώσσας και επικοινωνίας’. Να κάποια εύλογα ερωτήματα που γεννιούνται σχετικά με μια τέτοια παρουσίαση, με μια πρώτη σκέψη.
Τι είναι Ηγεσία;
Τι είναι Συναισθηματική Νοημοσύνη;
Και, πού βρίσκονται οι συνδέσεις με το Θέατρο;
Η αλήθεια είναι πως κάνω αυτό το πράγμα εδώ και αρκετά χρόνια, με ενίοτε τολμηρούς ελιγμούς, που μέσα σε βάθος χρόνου έλαβαν τη μορφή της χορογραφίας. Έτσι με αγάπη περιπλανιέμαι στα μονοπάτια αυτά, άλλοτε σε αχαρτογράφητα νερά και άλλοτε με συγκεκριμένο πλάνο. Κατά τα έτη 2006-2010 φοίτησα σε δυο ελληνικές Σχολές Υποκριτικής, εργάστηκα ως βοηθός σκηνοθέτη και αποφοίτησα από το Μεταπτυχιακό, MA Text&Performance Studies. Προσθέτω σε αυτά την επιχειρηματικότητα, την προσωπική ανάπτυξη, το coaching και το Δημόσιο Λόγο που ήρθαν αργότερα. Όσο χορεύω, τόσο περισσότερο εντοπίζω τα κοινά σημεία ανάμεσα σε όλα αυτά τα πεδία.
Σχετικά με την Ηγεσία, έχουν διατυπωθεί κάποιοι ορισμοί μέσα στην αντίστοιχη βιβλιογραφία. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη με απλά λόγια αφορά στην επίγνωση και διαχείριση των συναισθημάτων του ατόμου και στη συνέχεια και των άλλων ανθρώπων, στο βαθμό που αυτό είναι κάθε φορά λιγότερο ή περισσότερο εφικτό. Αναφορικά με την προσωπική μου διαδρομή, κινητήρια δύναμη είναι η αγάπη. Όταν βρίσκεσαι στον ίδιο τόπο, έπειτα από 20 χρόνια, σίγουρα, βλέπεις τα πράγματα από άλλη οπτική. Έχεις περάσει από διαδρομές, που ως φοιτητής ή φοιτήτρια ίσως ούτε που ονειρευόσουν, ή ίσως βούτηξες σε εφιάλτες που δεν μπορούσες καν να διανοηθείς ότι υπάρχουν. Μέσα από όνειρα και εφιάλτες, αγγέλους και δαίμονες, κάπου άρχισα να βλέπω ένα άλλο φως. Να πιάνω «χαρτί και μολύβι» και να καταθέτω τα πράγματα διαφορετικά. Κάπως έτσι ήρθε το Women Founders and Makers το 2022 και άρχισε να «μπαίνει το νερό στο αυλάκι».
Από το 2020 είχαμε αρχίσει με ένα club των Toastmasters Greece, το σεμινάριο «My Emotions, My Best Friends», το οποίο σχεδιάστηκε μετά από δική μου συμμετοχή στο πρόγραμμα «Διαχείριση Κόκκινων Καταστάσεων» από την Coaching Evolution Academy και την Pamela Caravas. Στο εργαστήριο «My Emotions, My Best Friends» καταπιαστήκαμε κυρίως με τα συναισθήματα: ευγνωμοσύνη, συμπόνια, αγάπη και στη συνέχεια με θυμό, πόνο και φόβο, για τα άτομα που παρακολούθησαν το δεύτερο κύκλο. Αυτά μέσα στο πλαίσιο του να πραγματοποιούμε δημόσιες ομιλίες και να βελτιώσουμε δεξιότητες ηγεσίας και δημόσιου λόγου.
Κατά τα έτη 2020-2021, άρχισα και τις «ανασκαφές» στα υπόγεια, τα ντουλάπια και τα μπαούλα, βρίσκοντας και πάλι γραπτά και ιδέες προς επικοινωνία και έκφραση. Έτσι άρχισαν νέες συναντήσεις στις δημιουργικές ομάδες μας, στις οποίες γίνονταν εργαστήρια, εκπαιδεύσεις, αλλά και καλλιτεχνικές εκφραστικές απόπειρες επικοινωνίας. Εντωμεταξύ έλαβα την πρώτη πιστοποίηση στο Life Coaching και στη συνέχεια το 2024, τη δεύτερη στο Coaching AC- Accredited, αυτές μου έδωσαν γνώσεις, εμπειρίες αλλά και αξιοσημείωτα εργαλεία διαχείρισης, αναφορικά με πολλούς τομείς της ζωής, μεταξύ των οποίων, η συναισθηματική νοημοσύνη και η αυτό-εκπαίδευση. Τον Απρίλιο του 2024 κυκλοφόρησε από έναν εκδότη στο Los Angeles και το βιβλίο ‘The Life Coach’s Tool Kit Vol. 2’, στο οποίο έγραψα το δεύτερο κεφάλαιο, εστιάζοντας στην ενσυνειδητότητα, την επικοινωνία και τη δημιουργικότητα. Εκεί περιγράφω αρκετά τηv αλλαγή της ζωής μου μετά το 2014 και πιο συγκεκριμένα μετά το 2018, αλλά και τη μεγαλύτερη αλλαγή που συντελέστηκε κυρίως σχετικά με τη διαχείριση συναισθημάτων και περιοριστικών πεποιθήσεων από το 2020 κι έπειτα. Μιλάω εκεί για τη δύναμη των λέξεων και αναφέρω πως είναι δυνατόν να συμβάλλουν δραστικά στη διαμόρφωση της συναισθηματικής κατάστασης του ανθρώπου.
Μέσα σε όλο αυτόν το κύκλο έρευνας, άρχισε να κάνει όλο και περισσότερο αισθητή την εμφάνισή του, το θέατρο. Ποιοι άραγε ερευνούν με σχολαστικότητα το λόγο και τα συναισθήματα; Μα σε μεγάλο βαθμό, οι ηθοποιοί και οι σκηνοθέτες! Όσο πιο καλά, τόσο το καλύτερο και όσο περισσότερο με επιστημονικούς όρους, τόσο το καλύτερο, τείνω να υποστηρίζω. Επιπλέον, η προσωπική μου περιπέτεια με ώθησε στο να εντείνω την έρευνά μου σχετικά με το θέατρο και την ψυχική υγεία του ανθρώπου μέσα από διαφόρων ειδών κείμενα, αλλά και υλοποιημένες παραστάσεις.
Έτσι, στις 2 Ιουλίου 2024, βρέθηκα στο Global Vision Summit του οργανισμού Writers Capital International Foundation για τη βράβευση του ποιήματος από το Panorama International Literature Festival. Εκεί, πραγματοποίησα την ομιλία: «Deus Ex Machina: Το Θέατρο και ο Ρόλος του ως Μηχανισμός Προσωπικής Εξέλιξης». Αναφέρθηκα στον ορισμό της αρχαίας τραγωδίας του Αριστοτέλη, καθώς, μέσα από την προσέγγισή μου, υπάρχουν ειδικά δυο σημεία που συνδέονται ακαριαία με αυτόν τον κόσμο του ανθρώπου, τον κόσμο των συναισθημάτων. Τα σημεία αυτά που έλκουν πιο συγκεκριμένα την έρευνά μου είναι οι λέξεις: ‘δι’ ἐλέου και φόβου’ και βέβαια, μια πανίσχυρη λέξη κλειδί είναι η κάθαρση, με αναφορά του ορισμού στην ‘παθημάτων κάθαρσιν’. Το μονοπάτι είναι αρχαίο και πολυδαίδαλο, ωστόσο μέχρι σήμερα μας δίνει έναυσμα να μιλήσουμε για αυτό το τόσο (ακόμα) αινιγματικό συναίσθημα του φόβου, αλλά και για το τι μπορεί να σημαίνει ως εμπειρία για τον θεατή, η κάθαρση.
Με μεγάλη χαρά, αποδέχτηκα την πρόσκληση να παρευρεθώ στις 3 Απριλίου 2025 στο μάθημα «Ηγεσία και Συναισθηματική Νοημοσύνη», σε συνεργασία με την Επίκουρη Καθηγήτρια Δήμητρα Ιορδάνογλου και την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Επικεφαλής του Εργαστηρίου Διαφήμισης και Δημοσίων Σχέσεων -ADandPRLAB, Μπέττυ Τσακαρέστου. Πάτησα το πόδι μου μέσα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο όχι ως φοιτήτρια, όπως πριν από είκοσι έτη, αλλά ως ομιλήτρια για εκείνη την ημέρα. Περίπου 20 χρόνια, σαν ένα ποτήρι με νερό και μπροστά μου 100 περίπου πρόσωπα φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου. Ένα απόγευμα για εμένα συγκλονιστικό. Με έκπληξη άκουσα τις ερωτήσεις και επιχείρησα να συνθέσω τις απαντήσεις με βάση τα βιώματα αυτών των χρόνων, κοιτώντας τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στα μάτια, ανιχνεύοντας παράλληλα πως μπορεί να φτάνει το μήνυμα, μέσα από τα πρόσωπα και τις κινήσεις τους. Ήταν μια βουτιά στη σχέση με το ακροατήριο, και μια απόπειρα να εισάγω τους ανθρώπους στα πεδία της βιωματικής εμπειρίας και αλληλεπίδρασης, σε ζωντανό και παρόντα χρόνο. Έτσι λοιπόν, μεταξύ άλλων μοιράστηκα μαζί τους όχι τον ορισμό της αρχαίας τραγωδίας αυτή τη φορά, αλλά ένα απόσπασμα από το έργο «Γλάρος» του Αντον Τσέχωφ, και στη συνέχεια άκουσα για τον βιωματικό αντίκτυπο που είχε η γνωριμία με το κείμενο. Όπως επίσης μυστικά σχεδόν μοιραστήκαμε πως είναι δυνατό να γίνει ένα «πάρτυ» από το τίποτα, δίχως να υπάρχουν καν ηχεία (;), αλλά και πώς μέσα στην ‘πραγματικότητα’ που βιώνεται καθημερινά, μπορεί ο καθείς από εμάς να εντοπίσει στιγμές ευγνωμοσύνης. Να συνδεθεί με αυτό το συναίσθημα που σχετίζεται με την συναισθηματική ευεξία, τη διαχείριση χρόνου, τη διαχείριση συναισθήματος, τη βελτίωση των ανθρώπινων σχέσεων και της δημιουργικότητας. Ναι, στην καθημερινότητα, να εντοπίσει στιγμές κατά τις οποίες αισθάνεται ευγνωμοσύνη και να πει «ευχαριστώ». Ένα μεγάλο «ευχαριστώ» από πλευράς μου προς τις υπέροχες διδάσκουσες εκπαιδευτικούς, αλλά και στο σώμα των φοιτητών και φοιτητριών για την παρουσία και το μοίρασμα. Από καρδιάς, Ευχαριστώ.