Προσφέρεται ο Νοέμβριος ως μήνας απολογισμού και εσωτερικού διαλόγου. Εδώ, εικόνες από στιγμές, στις οποίες η μνήμη μένει. Λειτουργούν ως άγκυρες, ως αλυσίδες σύνδεσης, ως αποκαλύψεις… Είναι ορόσημα στην πορεία εξέλιξης.
“I have felt there was nothing for me to do except to devote my labor and energy almost exclusively to the study of Creative Nature…” AN ACTOR’S HANDBOOK, Constantin Stanislavski, Methuen
Η πρόκληση του Αριστοτέλη: «Ο καθένας μπορεί να θυμώσει -αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυμώσει κανείς με το σωστό άτομο, στο σωστό βαθμό και στη σωστή στιγμή, για τη σωστή αιτία και με το σωστό τρόπο -αυτό δεν είναι εύκολο.» Από το βιβλίο του Daniel Goleman, H Συναισθηματική Νοημοσύνη.
“Awe is the feeling of being in the presence of something vast that transcends your current understanding of the world.” Dacher Keltner, AWE, The New Science of Everyday Wonder and How It Can Transform Your Life.
«Καινοτομία είναι η διαδικασία εφαρμογής νέων ιδεών στην πράξη. Η καινοτομία είναι εφαρμοσμένη δημιουργικότητα.» Ken Robinson, Άλλη Λογική
“All doing is knowing, and all knowing is doing.”
The Tree of Knowledge. The Biological Roots of Human Understanding. Humberto R. Maturana, Ph.D & Francisco J. Varela, Ph.D
«Έστίν οὖν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας καί τελείας μέγεθος ἐχούσης, ἡδυσμένῳ λόγῳ, χωρίς ἑκάστῳ τῶν εἰδῶν ἐν τοῖς μορίοις, δρώντων και οὐ δι’ ἀπαγγελίας, δι’ ἐλέου και φόβου περαίνουσα τήν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν». Ποιητική, Αριστοτέλης.
Dionysos at Burleigh Road, λάδι σε καμβά, 60”x 48”, Charles Burns,1983
Από τη ‘Γέννηση της Τραγωδίας’ στο σύγχρονο κινηματογράφο… Το ‘Kill Bill’ σαν ένα εξωφρενικό φαινόμενο- σα σημείο του καιρού μας…
«Μέσα στην αναζήτηση της ομορφιάς παρατηρούμε μία προσπάθεια να φτάσουμε στην αλληλουχία πέρα από τη ρήξη και συνάμα να ξεφύγουμε από αυτή.» Ζωρζ Μπαταϊγ, Ο Ερωτισμός
Σε αυτή την εργασία πρόλογο βάζω μία σελίδα του ημερολογίου μου…
“Με τρελαίνει και δε γνωρίζω προς τα πού με οδηγεί. Βαδίζω στα ανοιχτά ενός
φοβερού μυαλού και σείομαι. Δεν είναι ανώδυνο. Αν το παραδοθώ θα διαμελίσει το
κορμί μου. Αν το διαβάζω δίχως να παραδίνομαι, χάνομαι -δεν μπορώ να
ακολουθήσω τη ροή ενός συλλογισμού. Του παραδίνομαι κι έπειτα βγαίνω κι έπειτα
ξανά πάλι μέσα.
Θα συνεχίσω στον κόσμο μου. Είναι επικίνδυνο το σύμπαν του. Άλλωστε το
διαμόρφωσε και το έκλεισε πριν φύγει. Δεν χωρά κανέναν μέσα. Μόνο βίαιες
παραβιάσεις δέχεται κι έπειτα μας πετάει όλους έξω από το χώρο του. Δε μας δέχεται.
Μόνο προκαλεί. Από μακριά με ένα σαρκαστικό μειδίαμα ρίχνει δολώματα.
Δωροδοκεί. Ή μάλλον όχι -τίποτα – είναι τόσο αυτάρκης που απαξιεί. Κι αν μπεις
μέσα, η δίνη του σε παραμορφώνει -δεν μπορείς να βγείς ο ίδιος.
Το μεγαλείο του’ και ο δάσκαλος που τραβάει να με σώσει από τη βίαιη δίνη
του κι έπειτα ο ίδιος με πετάει πάλι μέσα -με σπρώχνει δίχως μέτρα ασφαλείας. Δική
μου ευθύνη αν θα επιβιώσω. Δική μου ευθύνη και η διαδρομή. Είναι επικίνδυνος
δρόμος. Μακριά από τους άλλους. Μείνε μόνος σαν άθλιο σώμα να ψάχνεις να
διαδεις την πολύπλοκη αλήθεια που ήδη ξέρεις ότι δεν υπάρχει. Βγες από αυτόν τον
κόσμο. (Ή μείνε μόνη…) Αλλιώς θα πεθάνεις πριν να αναστηθείς. Χρησιμοποίησέ
τον. Είναι αδίστακτος. Μείνε μακρά και γέλα του. (Δεν του ξεφεύγεις. Κείνος σου
έδωσε αυτή τη συμβουλή… Αν θες να σωθείς γέλα δυνατά…). Πέθανε παράφρων.
Η αναμέτρησή μου με τα κείμενα σα να ήταν ζωντανοί οργανισμοί μοιαζει με
τρέλα. Περπατάω αργά-διστακτικά. Κάποτε ρίχνομαι με πάθος στο παιχνίδι. Το
αφήνω να με κερδίσει… Ίσως τότε είναι που γίνονται τέτοια κείμενα.”
Πέμπτη, 23 Δεκεμβρίου 2004
«Μέσα στην αναζήτηση της ομορφιάς παρατηρούμε μία προσπάθεια να φτάσουμε στην αλληλουχία πέρα από τη ρήξη και συνάμα να ξεφύγουμε από αυτή. Η αμφίλογη προσπάθεια είναι διαρκής. Αλλά η αμφισημία της συνοψίζει και θέτει εκ νέου σε κίνηση τον ερωτισμό. Ο πολλαπλασιασμός διαταράσσει την απλότητα του όντος, μια υπερβολή ανατρέπει τα όρια, καταλήγει στο ξεπέρασμά τους. Υπάρχει πάντα ένα όριο με το οποίο συμφωνεί το ον και το συνταυτίζει με τον εαυτό του. Στη σκέψη ότι θα αφανιστεί το όριο νιώθει φρίκη…Το όριο δίδεται για να ξεπεραστεί. Ο φόβος (η φρίκη) δε δείχνει την αληθινή απόφαση. Απεναντίας υποκινεί το ξεπέρασμα των ορίων.» Ζωρζ Μπαταϊγ, Ο Ερωτισμός
To Kill Bill.
To Kill Bill ξεδιπλώνει από το σώμα του ένα σωρό από διαφορετικά στοιχεία.
Το σενάριό του, συνδυασμός ποικίλων κινηματογραφικών ειδών συγχωνεύει το
αμερικανικό με το ασιάτικο1 ακόμη και το ισπανικό στοιχείο σε μία επιφανειακή
ένωση, ισοπεδώνοντας τις ιδιαιτερότητες των πολιτισμών. Η εκρηκτική εικόνα του
στιγματίζεται από την pop αισθητική και ολοκληρώνεται με την προσθήκη ειδικών
εφέ με τη βοήθεια των νέων τεχνολογικών μέσων. Ιδιαίτερα αυτή η τελευταία έχει
διαμορφώσει το έδαφος για τη μετατροπή του κινηματογράφου σε ένα νέο μέσο που
μεταβάλλει το ρόλο του θεατή εμπλέκοντάς τον όλο και πιο βαθιά στο θέαμα που
προβάλλεται στη φωτεινή οθόνη.
Pop Art.
Η pop αισθητική εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1950 στην Αμερική,
εξαπλώθηκε κυρίως στην Αμερική και την Αγγλία και έσβησε σταδιακά περίπου στη
δεκαετία του 1970. Ήταν ένα ρεύμα βασισμένο στον καταναλωτισμό και τη λαϊκή
τέχνη. Με τη χρήση απλών καθημερινών αντικειμένων όπως κουτιά από
συσκευασίες, μπουκάλια coca- cola, φωτογραφίες από περιοδικά, κινηματογράφο ή
κόμιξ, οι καλλιτέχνες του pop ρεύματος επιχειρούν να διαγράψουν τα διαχωριστικά
όρια μεταξύ ωραίου και άσχημου χτυπώντας τα ιδανικά των καθιερωμένων καλών
τεχνών. Η pop art έχει θεωρηθεί απόγονος του ντανταϊσμού δεδομένου ότι
αμφισβήτησε τη «σοβαροφάνεια» του κόσμου των τεχνών. Καθώς επίσης επειδή
προκάλεσε με την άποψη ότι είναι εφικτό να παραχθεί τέχνη με απλά και ευτελή
υλικά.
Το κίνημα της pop δεν μπορεί να νοηθεί ξέχωρα από την οικονομική
ευρωστία της Αμερικής μετά το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. «Η Αμερική έγινε
καταναλωτική κοινωνία και έμαθε να πακετάρει την τέχνη όπως τα άλλα προϊόντα .
Ο μαζικός προσανατολισμός της pop κουλτούρας σχετίζεται με την επιτάχυνση της
ομοιομορφίας στις περισσότερες εκφάνσεις της εθνικής ζωής».
To Kill Bill κρατά μια “ειρωνική” στάση προς την αποκαλούμενη υψηλή τέχνη
και δείχνει να αυτοπροβάλλεται “αλαζονικά” (;). Μοιάζει να αναδύει μια εύθυμη και
παιχνιδιάρικη, προσιτή διάθεση. Στο πρώτο μέρος παρεμβάλλεται μια σκηνή από
κινέζικα κόμιξ. Εξάλλου οι χαρακτήρες είναι κωμικοί και μονοδιάστατοι σα να έχουν
βγει από περιπέτειες των κόμιξ. Παρόλαυτά, στις μέρες μας η pop αισθητική δεν έχει
κάτι καινούριο να μας πει. Η επιφανειακή επανάστασή της έχει λήξει και η εικόνα της
είναι κοινότυπη. Ο κριτικός Harold Rosenberg είπε: «Η pop είναι σαν αστείο χωρίς
χιούμορ ειπωμένο ξανά και ξανά σε σημείο που αρχίζει να ακούγεται σαν απειλή…
Διαφημίζει την τέχνη που διαφημίζει τον εαυτό της σαν τέχνη που μισεί τη
διαφήμιση.»
Ως έργο της μαζικής και λαϊκής κουλτούρας, το Kill Bill επαναφέρει την pop
αισθητική στις μέρες μας και την θέτει ως προσωπείο σε μια ιστορία δημιουργημένη
από ένα πλέγμα διαφορετικών κινηματογραφικών ειδών. Οι ταινίες εκδίκησης, οι
ταινίες με πολεμικές τέχνες και σαμουράι του ασιατικού κινηματογράφου, το
σπαγγέτι γουέστερν, το φιλμ νουάρ, νέες ταινίες χολυγουντιανής παραγωγής με
«φεμινιστικές» επιρροές (όπως Οι Άγγελοι του Τσάρλι), τηλεοπτικά αμερικάνικα σόου
και αποσπάσματα από κόμιξ αναμεγνύονται και συμπιέζονται σε μια ταινία
τεσσάρων ωρών5 που σαγηνεύει το κοινό της.
Το έντονο χρώμα της εικόνας εναλλάσσεται με αποσπάσματα ασπρόμαυρης
αισθητικής σαν ανάμνηση από μια παλιότερη εποχή. Ενώ το στίγμα του παρόντος και
του μέλλοντος – τα ειδικά εφέ – δε λείπει. Η επεξεργασία του υπολογιστή κυρίως στις
σκηνές των μαχών κάνει τα σωματα να κινούνται σε απιθανες ταχύτητες, να
εκτοξεύονται και να αιωρούνται, να αιμοραγούν με τρόπο εξωπραγματικό.
Συνδυασμός κινηματογραφικών ειδών και νέες τεχνολογίες πίσω από την επιφάνεια
της pop διαμορφωμένης εικόνας συνθέτουν το παζλ: Kill Bill.
Το συνοθήλευμα αυτό δεν είναι κάτι πρωτότυπο, είναι αυτό που χαρακτηρίζει
την τέχνη από τη δεκαετία του 1980 κυρίως και έπειτα. Η διάλυση της διαχωριστικής
γραμμής που εισηγήθηκε το ξέσπασμα της pop είναι η κυρίαρχη κατάσταση μέσα
στον πλουραλισμό της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας. Κάθε διαχωριστικό όριο έχει
χαθεί. Οι καλλιτέχνες επιμένουν να αφομοιώνουν κάθε εκφραστικό μέσο στα έργα
τους με μια διάθεση να επαναφέρουν παραδοσιακές πρακτικές με τη βοήθεια των
δυνατοτήτων που προσφέρουν τα νέα μέσα. Συνδυάζοντας γλυπτική , παραστατικές
τέχνες, φιλμ, τηλεόραση, βίντεο, φωτογραφία, υπολογιστές, διακόσμηση, φως,
ακτίνες λέιζερ, αρχιτεκτονική, διαφήμιση, μουσική, λόγο, τραγούδι, θέατρο ή
οτιδήποτε άλλο μπορεί να χωρέσει στη φαντασία τους και χρησιμοποιώντας πλέον
παντός είδους υλικά, δημιουργούν την τέχνη των ημερών μας. Σε αυτό το πολιτισμικό
περιβάλλον δεν υπάρχει κάποιος τρόπος να οριοθετήσουμε τάσεις και στυλ. Το παλιό
εμπλέκεται με το νέο σε ένα εκφραστικό παιχνίδι που επιδιώκει να συγκινήσει το
σύγχρονο άνθρωπο, διαμορφωμένο μέσα σε αυτό το καρναβάλι των μέσων.
Μιλήσαμε ως τώρα για την εικόνα του Kill Bill προσπαθώντας να αφήσουμε
μια ιδέα για το περιβάλλον από το οποίο ξεπήδησε, έχοντας πάντα μαζί μας τη σκέψη
ότι το κύριο χαρακτηριστικό του κινηματογράφου που χαρακτηρίσηκε ως 7η τέχνη
είναι η εικοπλαστική του δύναμη. Οι διαδοχικές φωτεινές εικόνες που προβάλλονται
πάνω σε σκοτεινό πανί δημιουργούν έναν ψευδαισιακό ονειρικό κόσμο που
παρασέρνει το θεατή σε νοητά ταξίδια.
Κινηματογράφος: Κόσμος Ονείρων.
Μπορούμε λοιπόν να νοήσουμε τον κινηματογράφο ως ένα υποκατάστατο του
κόσμου του ονείρου και για να αντληφθούμε καλύτερα το ρόλο του ως τέτοιου, θα
αναφερθούμε στον κόσμο των ονείρων. Τα όνειρα είναι σημαντικά σε πολλούς
πολιτισμούς. Υπάρχουν αναφορές σε αυτό από αρχαίους πολιτισμούς. Αργότερα η
σημασία τους υποβαθμίστηκε με κατηγορίες όπως ότι η πίστη σε αυτά ρέπει προς το
μυστικισμό, ενώ είναι επιστημονικά ατεκμηρίωτη. Ωστόσο δεν μπορούμε με ευκολία
να ισχυριστούμε ότι το όνειρο είναι αναξιόλογο. Καθένας από την εμπειρία του
γνωρίζει ότι η ψυχική διάθεση με την οποία ξυπνά κανείς από το όνειρο μπορεί να
τον επηρεάσει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Παρολαυτά, η σημασία του δεν
εξαντλείται σε αυτή την φανερή σε όλους λειτουργία.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων ένα όνειρο μας συναντά την ώρα του
ύπνου. Στο όνειρο τα βιώματα έχουν τη μορφή οπτικών εικόνων. Μέσω αυτών των
εικόνων έχουμε την αίσθηση ότι βιώνουμε πολλά και πιστεύουμε σε αυτά ενώ στην
πραγματικότητα δεν βιώνουμε τίποτα παρά ένα μικρό ερέθισμα. Για παράδειγμα,
ονειρευόμαστε πως πετάμε ενώ βρισκόμαστε καθηλωμένοι στο στρώμα μας. Είναι
δυνατον να περιέχουν συναισθήματα και σκέψεις αλλά προπάντων είναι εικόνες.
Υπάρχουν επίσης τα όνειρα της ημέρας, τα λεγόμενα ονειροπολήματα τα
οποία δεν λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο ονειροπολών δε βιώνει,
ούτε έχει παραισθήσεις, αλλά φαντάζεται. Εμφανίζονται στην όψιμη παιδική ή στην
προεφηβική ηλικία και διατηρούνται ως τα ώριμα χρόνια όπου ή εγκαταλείπονται ή
συνεχίζουν να υπάρχουν ώς το τέλος της ζωής. Το περιεχόμενό τους διέπεται από
πολύ διαφανή κίνητρα. Είναι σκηνές και περιστατικά όπου βρίσκουν την
ικανοποίησή τους προσωπικές φιλοδοξίες, εξουσιαστικές τάσεις ή ερωτικές
επιθυμίες. Ήρωας των ονειροπολημάτων είναι ο ίδιος ο ονειροπολών είτε κατευθείαν,
είτε μέσω μιας διαφανούς ταύτισης με έναν άλλον.
Είναι εύλογη η συνάφεια του ονείρου προς τον κόσμο του κινηματογράφου.
Με τα μάτια γαντζωμένα στην απολλώνια εικόνα ο ονειροπολών θεατής απολαμβάνει
την επαφή με ένα μέσο που ικανοποιεί δυνητικές επιθυμίες του. Μόνο που το μέσο
έχει τη δύναμη να διαμορφώνει τη σκέψη και τις υποδοχές αντίληψης. Οργανώνει
τα σχήματα με τα οποία προσλαμβάνουμε την πληροφορία. Έτσι, η ίδια η
κινηματογραφική εικόνα θέτει και έπειτα εκπληρώνει επιθυμίες. Στο παιχνίδι αυτό, ο
θεατής δεν είναι πλέον μόνος με τη φαντασία του, αλλά αποδέκτης ενός
κατασκευασμένου από άλλους είδους ονείρου.
Όπως κάθε μέσο που απευθύνεται σε μαζικό κοινό η επίδρασή αυτή του
κινηματογράφου δεν έμεινε ανεκμετάλλευτη από την κινηματογραφική βιομηχανία
που έσπευσε να κατασκευάσει όνειρα και να μάθει στο θεατή πώς και τί να
ονειρεύεται εκπληρώνοντας τη δική της κυριαρχη επιθυμία: γεμάτες αίθουσες και
γεμάτα ταμεία.
Σ’ αυτό το είδος κινηματογράφου ανήκει το Kill Bill. Μπροστά από τις
φωτεινές εικόνες, τις εύμορφες παραστάσεις, τα έντονα χρώματα, τα αναγνωρίσιμα
σήματα μαγνητίζει το βλέμμα και υπόσχεται να προσφέρει μία ιδιαίτερη εμπειρία τις
ώρες παρακολούθησής του. Η πρωταγωνίστρια είναι γυναίκα, με μια αλλαγή του
προσώπου, το ίδιο εύκολα θα μπορούσε να είναι και άνδρας. Η ενδυμασία, η
μαχητικότητα, ο χειρισμός των όπλων, το αυτοκίνητο και η μηχανή που οδηγεί
αναπτύσσουν ένα ανδρικό πρότυπο. Αλλά το γεγονός δεν ξενίζει κανέναν. Αντίθετα
εκπληρώνει φαντασιώσεις και των δύο φύλων. Ειναι φιγούρα μπαλαντερ.Το κορίτσια
έχουν την ευκαιρία να ταυτιστούν με την παντοδύναμη, ξανθιά καλλονή «Uma is
cool. I want to be Uma. Where can I get that yellow jumpsuit? » λέει η Alice, ενώ τα
αγόρια να την ακολουθήσουν στον αιματηρό αγώνα της εκδίκησης απολαμβάνοντας
το σεξαπίλ της σκληρής γυναίκας που συνδυάζεται με το πρότυπο ομορφιάς μιας pop
σταρ «…and Uma is sexy», γράφει ο Jhon. Μας ξεγελάει η απίθανη επιφάνεια. Το
κατακίτρινο απολλώνιο πέπλο φράζει κάθε δίοδο προς το βάθος. Αλλωστε κάθε λύση
είναι μπροστά στα μάτια μας. Ειναι μια ιστορία εκδίκησης. Τίθεται το σχέδιο, η
αποστολή έρχεται εις πέρας- τέλος. Η συνηθισμένη ‘κοινοτυπία’ του αμερικανικού
κινηματογράφου σε μια ταινία που χαρακτηρίστηκε από πολλούς πρωτότυπη.
Μπορούμε να αναφέρουμε παραδείγματα άλλων ταινιών για να γίνει
αντιληπτή η άποψη. Είναι δύσκολο να αντέξει κανείς τα παραμορφωμένα πρόσωπα
των σοδομιστών του Salo. Με το σπάσιμο της ίδιας της φόρμας δηλώνεται η φρίκη. Η
εικόνα αυτοσαρκάζεαι και αυτουπονομεύεται. Κάθε προσπάθεια επίδειξης ομορφιάς
είναι σαν ξιπασμένο στολίδι, σαν απομεινάρια μιας καμμένης λάμψης που προσπαθεί
διαρκώς να πείσει για την παρουσία της, δεν πείθει. Η απόλυτη αποσύνθεση
κυριαρχεί.
Ένας θαυμαστής των ταινιών του Hollywood πως μπορει να αντιμετωπίσει
μια ταινία σαν Το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου όπου η επιθυμία διαρκώς
παραλλάσσεται, διαστρευλώνεται χωρίς να ικανοποιείται ποτέ; Ο θεατής
εκνευρίζεται και φυσικά απορρίπτει την ταινία ως ακατανόητη και άρα ανάξια να την
παρακολουθήσει…
Σίγκμουντ Φρόυντ – Ζωρζ Μπατάιγ – Φρίντριχ Νίτσε.
Ας επανέλθουμε στο Σ. Φρουντ και τη θεωρία των ονείρων. Στην περίπτωση
του ονείρου της νύχτας τα πράγματα περιπλέκονται. Ξυπνώντας από ένα όνειρο
υπάρχει η περίπτωση να το θυμόμασε με ακρίβεια και το περιεχόμενό του να είναι
λίγο- πολύ η εκπλήρωση μιας επιθυμίας –παιδικό όνειρο. Αυτή είναι η απλή
περίπτωση που προσιδιάζει στο ονειροπόλημα.
Όμως, περισσότερο πιθανό είναι όταν ξυπνήσουμε να μην είμαστε σε θέση να
θυμηθούμε παρά ελάχιστα σπαράγματα ασύνδετα μεταξύ τους που δεν παράγουν
κάποιου είδους λογικό νόημα. Ο Σ. Φρόυντ ονόμασε τις εικόνες που θυμόμαστε
έκδηλο περιεχόμενο του ονείρου. Οι εικόνες αυτές μοιάζουν με τις άκρες του
νήματος στο κουβάρι ενός κρυμμένου μύθου. Σύμφωνα με τον ψυχαναλυτή Φρόυντ
υπάρχει ένας μηχανισμός που κρύβει -απωθεί- συγκεκριμένα σημεία που επιλέγει να
ξεχάσει και τα οποία συχνά με διεργασίες που δεν είναι τυχαίες τα αντικαθιστά με
παρεμφερή (τα παραμορφώνει). Κατά συνέπεια, όταν ξυπνάμε να νομίζουμε ότι η
μνήμη μας έχει απωλέσει μέρος του ονείρου ότι το όνειρό μας είναι ανεξήγητο. Με
την ερμηνεία των ονείρων ο ψυχαναλυτής Φρουντ υποστήριξε ότι με κατάλληλους
χειρισμούς μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στο κουβάρι του ονείρου. Αυτό το
κρυμμένο περιεχόμενο το είπε λανθάνον. Το λανθάνον περιεχόμενο βρίσκεται στην
περιοχή του ασυνείδητου, βαθιά μέσα στον άνθρωπο.
Μπορούμε να παραλληλίσουμε τον ονειρικό κόσμο των κινηματογραφικών
εκόνων με το έκδηλο περιεχόμενο του ονείρου. Έτσι μας δίνεται η δυνατότητα να
ανιχνεύσουμε ένα υποθετικό λαθάνον, το οποίο προσπαθώντας να απωθήσουμε,
παραδινόμαστε στην απόλαυση των φωτεινών απατηλών παραστάσεων στο μαύρο
πανί της ολοσκότεινης αίθουσας. Κοιτώντας έξω από τον εαυτό μας, στις
αναπαραστάσεις του πανιού, αποτρεπόμαστε από το βλέμμα στο εσωτερικό του. Η
ματιά στο εσωτερικό μας είναι ίσως ό, τι θέλουμε να αποφύγουμε. Η αλληλουχία
των φωτεινών εικόνων μας παρασέρνει και παραδινόμαστε στο ψεύδος της.
Η οργάνωση της κοινωνίας μας επιβάλλει στους ανθρώπους ρόλους και
προσωπεία που εξασφαλίζουν τη συνοχή της. Πίσω από το πόσωπο που μοιάζει με
προσωπείο του εκάστοτε ρόλου, κρύβεται στον κάθε άνθρωπο η εσωτερική ζωτική
δύναμη. Αυτό το ποσό ενέργειας, το ανθρώπινο πάθος, ο Φ. Νίτσε αποκάλεσε
διονυσιακό. Ο Ζ. Μπαταϊγ ονομάζει την ενέργεια αυτή ερωτισμό. Τον εντοπίζει σε
εκδηλώσεις όπως η ερωτική παρόρμηση ή θρησκευτική ανάταση που, σύμφωνα με
τον ίδιο, είναι ποικίλες όψεις μιας ενότητας, της ενότητας του ανθρώπινου πνεύματος.
Αυτά τα πάθη καταπιέζονται στο ασυνείδητο σύμφωνα με το Φρόυντ καλυπτόμενα
από τις εικόνες του έκδηλου. Αποφεύγουμε να κοιτάξουμε στο μέσα του εαυτού μας,
αποφεύγουμε να ψάξουμε τον εσωτερικό κόσμο των άλλων και η επικοινωνιία
συντελείται πίσω από προσωπεία.
Από την άλλη στη σύχρονη κοινωνία τα μέσα επηρεάζουν καταλυτικά τη ζωή
μας. Τα μέσα μοιάζουν με βίαιες ποεκτάσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος
του ανθρώπου ο οποίος πασχίζει διαρκώς να προλάβει τις αλλαγές ενώ ταυτόχρονα
πρέπει να είναι έτοιμος να τις ενσωματώσει. Το σώμα γίνεται τόπος πειραματισμού
για το κάθε νέο μέσο αλλά ο άνθρωπος είναι διαρκώς πίσω από αυτό. Πισω από αυτή
την πάλη δεν είναι εύκολο το άτομο να σκύψει και να ανιχνεύσει το βάθος του
εαυτού του. Ο άνθρωπος έχει γίνει ένας άλλος. Ισως προετοιμάζεται για την επόμενη
αλλαγή. Το είδαμε στο Matrix Σε άλλους φάνηκε φρικτό, άλλοι, καταλληλότερα
προτοιμασμένοι εντυπωσιάστηκαν.
Η εποχή μας ευνοεί τη φωτεινότητα και την επιφάνεια. Η κατασκευασμένη
εικόνα μας εισάγει στο δικό της κόσμο, δημιουργεί την ψευδαίσθηση εκπλήρωσης
επιθυμιών που επιβάλλονται από παράγοντες εκτός του εαυτού μας – «Ζούμε ζωές
άλλων» και απομακρυνόμαστε από τα δικά μας προβλήματα.
Η θέση διαφωτίζεται αν αντιπαραβάλλουμε με άλλες ταινίες όπως το Personna ή το Saraband. Ο τόπος που εκτυλίσσεται είναι ο ίδιος σε όλη σχεδόν
την ταινία. Οι μορφές υποφέρουν από εσωτερικές συγκρούσεις και πάθη, απειλούνται
από καταστροφή. Σπάνε διαρκώς τα προσωπεία και ο χρόνος δεν κυλάει. Άλλη η
αισθητική, άλλου είδους εικόνα. Το απολλώνιο πέπλο δεν είναι φανταχτερό. Πέφτει
στις κορυφώσεις της σύγκρουσης για να αποτρέψει από την τελική διάλυση. Είναι
περισσότερο ένα δίχτυ ασφαλείας.
Προς την αντίθετη κατεύθυνση θεωρούμε ότι κινείται το Kill Bill που
δημιουργεί τις προϋποθέσεις της αχρονικότητας της εμπειρίας με διαφορετικό τρόπο.
Η ταχύτατη εναλλαγή εικόνων, η σπασμωδική, γρήγορη πάλη των σωμάτων, τα
ποτάμια ψεύτικου αίματος που εκτοξεύονται εξωπραγματικά από τα σώματα, οι
δυνατοί ήχοι των μαχών και συχνά η κατάλληλη μουσική υπόκρουση παρακινούν τις
άκρες του νευρικού συστήματος – υποδοχές που έχουμε για να συλλαμβάνουμε και να
αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο- που αρχίζει να συμμετέχει στην παρακολούθηση της
ταινίας αν όχι να γίνεται μέρος της. Παρέχοντας μικρές ποσότητες από ψηφιακά
επαξεργασμένο υλικό και διεγείροντας έτσι το νευρικό σύστημα είναι σα να
προετοιμάζει το νέο σώμα για την κυριαρχία του επόμενου μέσου. Ήδη σε ταινίες
που έχουν κάνει μεγάλη επιτυχία όπως Ο Αρχοντας των δαχτυλιδιών ή το The day after tomorrow ο ηλεκτρονικός υπολογιστής επικρατεί τόσο στην κατασκευή
ανθρώπινων μορφών, όσο και στα σκηνικά εφέ. Γενικότερα, ο ρόλος που έχουν οι
αντικαταστάτες των ηθοποιών -κασκαντέρ- σε επικίνδυνες σκηνές καθώς και η
συμβολή των κομπάρσων τίθεται εν κινδύνω μπροστά στην επέλαση των νέων
τεχνολογιών. Κάτω από αυτά τα δεδομένα η ανθρώπινη παρουσία τίθεται όλο και
περισσότερο στο περιθώριο, τη στιγμή που οι μορφές παρουσιάζονται σα
βιομηχανοποιημένες αναπαραστάσεις.
Το μέσο παίζει με τα σώματά μας και αυτοί που κρύβονται πίσω του
εκδηλώνουν τις βλέψεις τους να τα ελέγξουν. Μεταχειριζόμενοι τις αντιδράσεις ή τις
μη αντιδράσεις του νευρικού συστήματος και καταπλήσσοντας τα μάτια με μία
τέτοιου είδους εικόνα δίνουν την ψευδαίσθηση της εκτόνωσης κρατώντας
καθηλωμένο το σώμα. «Ι’ m under shock of it…», διάβασα σε μια ιστοσελίδα του
διαδικτύου ψάχνοντας εντυπώσεις διατυπωμένες για το Kill Bill.
Θερινά Σινεμά.
Την πορεία αυτή δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει και ο ίδιος ο χώρος του
κινηματογράφου. Τα multiplex που είναι στη μόδα αποτελούν ένα διαφορετικό τόπο
και συνεπώς αντιπροσωπεύουν ένα νέο τρόπο, διαφορετικό από αυτούς που έχουμε
συνηθίσει στις κινηματογραφικές αίθουσες και τα θερινά σινεμά. Μάλλον,
προορίζονται για άλλον τύπο ανρθώπου. Σε συνδυασμό με τον περιβάλλοντα χώρο,
κατακλυσμένο από αλυσίδες φαστ φουντ, εμπορικά καταστήματα ακόμη και λούνα
παρκ, μετατρέπουν το βίωμα της παρακολούθησης μιας ταινίας σε διασκέδαση για
την εξόντωση του ελεύθερου χρόνου. Ενώ μία από τις βασικές καινοτομίες των
μικρών σε χωρητικότητα αιθουσών τους είναι η εγκατάσταση dolby surround
ηχητικών εγκαταστάσεων που σφραγίζει την αλλαγή του μέσου. «Να καθίσουμε
πίσω, έτσι θα ακούμε καλύτερα το πίσω ηχείο» ήταν η πρόταση ενός εφήβου που
αρκούσε για πείσει την παρέα να καθίσει στο πίσω μέρος της αίθουσας αντί στη μέση
της όπου προφανώς τα decibel δεν ακούγονται τόσο δυνατά. Η κλειστή αίθουσα με τα
εξελιγμένα τεχνολογικά συστήματα ήχου και εικόνας απορροφά το «φιλοθέαμον
κοινό» ενοποιώντας το στο βάθος της συλλογικής μήτρας –το εκτοξεύει σε μια άλλη
διάσταση. Σε μια βιομηχανική εκδοχή του βαγκνερικού θεάματος, το διονυσιακό αυτί
εκτοπίζει την «ονειρική» εικόνα.
Αυτός ο τόπος είναι γέννημα μιας κουλτούρας στην οποία ο συνδυασμός
εικόνας και ήχου τρέφει μια παραισθησιογόνα εμπειρία, συγκλονιστική και
ταυτόχρονα καταπιεστική για τον άνθρωπο που αναγκάζεται να διαθέτει τον εαυτό
του εκτός εαυτού κι έπειτα να πασχίζει διαρκώς, εν τω μέσω ενός λαβυρίνθου μέσων,
να συγκεντρώσει τα κομμάτια του. Τα νέα παιδιά προφανώς αυτό θεωρούν
κινηματογράφο. Είναι φυσικό σε ένα θερινό σινεμά όπου οι αισθήσεις χαλαρώνουν, η
εικονά της ταινίας μπλέκεται με το καλοκαιρινό αεράκι, τον ουρανό, τη μυρωδιά του
νυχτολούλουδου, το παιδί του multiplex να παραπονεθεί γιατί ο ήχος δεν είναι
καθαρός ή γιατί στις εννιά που ακόμα δεν έχει νυχτώσει για καλά, τα χρώματα της
οθόνης είναι θολά. Από την άλλη πια δεν μπορώ να υποθέσω τι όνειρα να βλέπει
αυτό το παιδί, αν βλέπει, και αν ο Φρόυντ μπόρεσε να το προλάβει. Ασφαλώς
δυσκολεύομαι να μαντέψω αν αντιλαμβάνεται τη ροή του ερωτισμού του Μπαταιγ
μέσα στο σώμα του και πώς ξοδεύει το διονυσιακό του Νίτσε. Διακρίνω πως η
ενέργεια οδηγείται από κάποιους προς το ανύπαρκτο έδαφος της εικονικής
πραγματικότητας και ο άνθρωπος διαχέεται αφημένος στο παιχνίδι της διαρκούς
απασχόλησης των αισθήσεων αφού κάθε λεπτό ηρεμίας ή μοναχικότητας θεωρείται
χαμένο. Δεν ξέρω καν, αν έχω ζήσει στη δική μου εποχή ή με ξέρασαν στον τόπο
αυτό τα άγρια κύματα από τα βιβλία μου. Το βιβλίο πάντως, λέει, αντιστάθηκε στο
νέο ηλεκτρονικό βιβλίο και δύο εταιρείες που είχαν ανοίξει με μεγαλεπίβολα σχέδια
τη χρονιά αυτή έβαλαν λουκέτο. Μπορώ να ελπίζω…
Επίλογος
Η εργασία αυτή δεν γράφτηκε για να κρίνει ή να κατακρίνει πρόσωπα, έργα ή
καταστάσεις. Στο λόγο μου προσπάθησα να κλείσω κάποιους προβληματισμούς και
σκέψεις που γεννήθηκαν με αφορμή κυρίως το μάθημα Αισθητική των Μέσων του
πέμπτου εξαμήνου. Η ταχύτατη εναλλαγή των μέσων έχει ανεξέλεγχτα αποτελέσματα
και μέσα στην απίστευτη δίνη της δεν μπορώ να κρύψω ότι τρομάζω. Οι αντιστάσεις
για τους ανθρώπους είναι δύσκολο να βρεθούν τη στιγμή που ένα τέρας παρεμβαίνει
αδυσώπητα πραγματοποιώντας τα σχέδιά του. Το Kill Bill λόγω του σεναρίου και της
αισθητικής του πυροδότησε τις αρχικές σκέψεις μου, με βοήθησε να φτάσω στο
παρόν κείμενο. Πέρασα από γραπτά που μιλούν για τον άνθρωπο, προσπαθώντας να
αποκαλύψουν μυστικά της ύπαρξής του. Χάθηκα στα μονοπάτια τους μέχρι να
γυρίσω το κεφάλι έξω στο περιβάλλον μου, να υποψιαστώ ότι ο άνθρωπος αλλάζει
από γενιά σε γενιά, να αναρωτηθώ -και φυσικά να διστάσω να κάνω προβλέψεις.
Ίσως κάπου αλλού, ίσως κάποιος άλλος…
Πηγές
• Φρίντριχ Νίτσε, Η γέννηση της τραγωδίας, Μετάφραση- Σχόλια Ζήσης
Ζαρίκας, Νησίδες
• Μάρσαλ Μακ Λούαν, Media Οι προεκτάσεις του ανθρώπου, Κάλβος, Αθήνα
• Ρολάν Μπάρτ, Μυθολογίες-Μάθημα, Ράππα, 1979
• To μήνυμα του μέσου, Αλεξάνδρεια, τέταρτη έκδοση, Αθήνα
• Σ. Φρόυντ, Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση, Επίκουρος, Αθήνα, 1996
• Ζωρζ Μπαταϊγ, Ο Ερωτισμός, Ίνδικτος, Αθήνα, 2002
• www.cinephilia.gr
• www.IMBd.com
• Oxford Dictionary of art, Oxford
• Σημειώσεις από το μάθημα Αισθητική των Μέσων, Ε’ εξαμηνο, 2005
Πάντειο Πανεπιστήμιο
Τμήμα: Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού
Μάθημα: Αισθητική των μέσων I
Από την Αικατερίνη Μπουρδούκου
Y.Γ: Εξομολογητικά, κοινοποιώ σήμερα μια εργασία που είχα κάνει ως φοιτήτρια (2004-2005) και αγαπώ πολύ, από τα βάθη του εαυτού μου. Πιθανά… λίγο, άγουρη, ακατέργαστη, ωμή, αντισυμβατική. Μα ενθουσιώδης και αυθεντική… Αν έγραφα σήμερα, μάλλον σήμερα θα υιοθετούσα μια πιο ‘εξημερωμένη’ και ελαφρώς ‘μετατοπισμένη’ οπτική. Αλλά πάλι, ίσως κάτι σε κάποια διάσταση, έχει να σου πει… Επίσης, είναι αντιληπτό οτι δεν έχει γίνει χρήση μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία του.
Τα ερωτήματα είναι ανάγλυφα εώς εξαγριωμένα σήμερα. Η έρευνα και τα πειράματα στην Τεχνητή Νοημοσύνη γίνονται εδώ και δεκαετίες. Παραλλήλως με ο,τι συνέβαινε στο παρασκήνιο νωρίτερα, τολμώ να εντοπίσω σημάδια, από τις πρώτες-πρώτες πρωτόλειες αυτόματες διορθώσεις κειμένου που βιώσαμε με το word, θυμάσαι;
Σε αυτό το post, αναφέρομαι στη δημιουργία εικόνων με προτροπές λέξεων. Από τον Μάρτιο του 2024, έχω κι εγώ εικόνες από διαφορετικές εφαρμογές στο Canva, στη συνέχεια και από τύπου-agents μέσω, ChatGPT και πιο πρόσφατα Claude AI. Τα ερωτήματα φυσικά είναι πολλά. Το 2024, εκτός από παραμορφώσεις στις εικονες γινόταν λόγος για πολλά bias, και ηθικά ζητήματα που είχε ο κάθε χρήστης. Αυτά ποικίλουν ανάλογα με τον τρόπο, το εύρος της χρήσης, το σκοπό και το προφίλ του ίδιου του χρήστη. Ήδη σε συναντήσεις ειδικών λέγεται ότι πολλά ερωτήματα στην τεχνητή νοημοσύνη είναι πολύ επιφανειακά, χαμηλής ποιότητας, χωρίς ουσία ούτε συγκεκριμένο σκοπό ή γίνονται για πλάκα και χαβαλέ. Την ίδια ώρα οι ειδικοί και οι εταιρείες μιλούν συνέχεια για την ποιότητα, τον τρόπο και τα όρια της χρήσης, όπως και τους πόρους που απαιτούνται για την έρευνα, εφαρμογή και χρήση της σε ευρύ κοινό. Ομοίως συμβαίνει με τις εικόνες που γίνονται με τεχνητής νοημοσύνης, εργαλεία και agents.
Εικόνες με εφαρμογές το 2024.
Δοκιμές με διάλογο ChatGPT, 2025. 1. Εικόνα σε εσωτερικο χώρο (οικειότητα, συγγραφή και διάβασμα), με θερμά χρώματα και 2. Μορφή γυναίκας, abstraction σε ουρανό της νύχτας, performer.
Δοκιμές με διάλογο ChatGPT, 2026. 1. a. Παράδειγμα καμπάνιας Εμβύθιση στη θηλυκή φύση και έκφραση. b. Αναδιαμορφωμένο με Meta AI. 2. Ιδέες για concept, Εμβύθιση στη Σύνδεση. Συνδυασμός σε κείμενο και εικόνα.
Αναδιαμορφωμένο με Meta AI.
Δοκιμές με διάλογο ClaudeAI, 2026. Ένα παράδειγμα απόπειρας οπτικοποίησης δράσεων (+με λίγο χιούμορ), μέσω προτροπών για εικόνες.
Σημειώνω ότι τα παραπάνω στοιχεία, αποτελούν παραδείγματα προσωπικής διαδρομής, ερωτημάτων και δοκιμών. Η εξέλιξη της τεχνολογίας φαίνεται, αλλά ο αντίκτυπος της χρήσης μέσα στην κοινωνία και στις πολλαπλές δομές μεγαλώνει. Κάποια στιγμή είδαμε ότι οι agents άρχισαν να “διαβάζουν” και εικόνες. Ζητήματα κοινωνικά, οικονομικά, περιβαλλοντικά, εκπαιδευτικά, ηθικά, νομικά, παγκόσμια και τοπικά, είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή και η καθημερινότητα ξετυλίγεται σε νέα δεδομένα και διαστάσεις. Η παιδεία, η ποιοτική ενημέρωση, ο διάλογος και τα εποικοδομητικά συμπεράσματα βάζουν το “λιθαράκι” τους στο κολοσσιαίο και διαρκώς μεταλλασσόμενο ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, σήμερα.
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης της δημιουργίας εικόνων. Η τελική αξιολόγηση, η σύνθεση, η επιμέλεια και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
Femininity, is state to be experienced. When we allow ourselves to become immersed in our feminine essence, we create space for deeper connection, profound healing, and a natural grace that radiates from within.
Connection
At the heart of femininity lies connection. It is the ability to be present with ourselves, our emotions, and the people around us. Through feminine energy, we cultivate empathy, intuition, and authenticity. Connection begins internally when we listen to our needs, honor our feelings, and trust our inner wisdom. From this place of self-awareness, we are able to form meaningful relationships built on understanding, compassion, and mutual respect.
Healing
Femininity invites healing through softness, acceptance, and self-compassion. In a this world, the femininity teaches us the power of slowing down and nurturing ourselves. Healing occurs when we release the pressure to be perfect and embrace our wholeness, including our vulnerabilities. By creating space for rest, reflection, and emotional expression, we allow old wounds to transform into healing, wisdom and strength.
Attraction
True attraction is not about appearance alone; it is the energy we embody. A woman immersed in her femininity naturally attracts relationships, and experiences aligned with her authentic self. Confidence, grace, and self-respect create an authentic and valuable presence. When we are connected and healed, attraction becomes natural because it flows from genuine self-love and inner harmony.
To be immersed in femininity is to embrace connection, healing, and attraction as a way of being. It is a journey inward that ultimately transforms the way we experience the world around us.
ℹ️ Information on the responsible use of artificial intelligence. Artificial intelligence was used to create this article as a tool to support research, idea development, and language editing. Artificial intelligence was used to generate images. The final evaluation, composition, editing, and responsibility for the content belong to the author.
[Σάπιες σανίδες στο πάτωμα, λίγη υγρασία, ένα παράθυρο που δείχνει σε άλλο κλειστό χώρο. Ένα σκαμνί μικρό στο βάθος. Πάνω του ένα βιβλίο, ο Αλχημιστής του Κοέλιο.]
Κορίτσι: Γιατί με έφερες εδώ;
Άνδρας: Για να σου δείξω.
Κορίτσι: Τι;
Άνδρας: Αυτόν τον χώρο.
Κορίτσι: Γιατί;
Άνδρας: Γιατί μου θυμίζει πολλά.
Κορίτσι: Εγώ βαριέμαι.
Άνδρας: Ερχόμουν εδώ μικρός. Μόνος συνήθως. Μου είχε μάθει αυτό το μέρος ο παππούς μου.
Κορίτσι: Είναι κρύο μέρος και αφιλόξενο.
Άνδρας: Είναι το μέρος που με έχει σώσει από τις πιο δυσάρεστες αναμνήσεις μου.
Κορίτσι: Μόνος σου. Εδώ κάτω; Γιατί;
Άνδρας: Δεν υπάρχει γιατί. Μόνο έτσι.
Λίγα βράδια. Κρύα βράδια.
Κορίτσι: Στο πάτωμα;
Άνδρας: Όχι. Όχι πάντα.
Κορίτσι: [παύση.]
Άνδρας: Θες να δεις;
Κορίτσι: [Γνέφει ναι.]
Άνδρας: [Ανοίγει τις σανίδες από το πάτωμα σε ένα μέρος και βγάζει ένα μικρό ράντζο. Ανοίγει ένα άλλο σημείο και βγάζει ένα κουτί με φρεσκοπλυμμένα σεντόνια.]
Κορίτσι: Μυρίζουν όμορφα.
Άνδρας: [Πάει και κλείνει την κουρτίνα στο παράθυρο που βλέπει σε έναν εσωτερικό διάδρομο. Ανάβει ένα κερί.]
Κορίτσι: Δεν κάνει κρύο. [Φυσάει τη φλόγα. Σβήνει το κερί. Ωστόσο από κάπου υπάρχει λιγοστό φως.]
Άνδρας: [Ανοίγει το ράντζο σιγά, σιγά.]
Κορίτσι: [Ακίνητη. Καρφωμένο το βλέμμα στο βιβλίο…]
Άνδρας: Δεν το έχω διαβάσει. Λίγες σελίδες μόνο. Εδώ κι εκεί. Σκόρπιες. Εσύ.
Κορίτσι: Ναι.
Άνδρας: Σου άρεσε;
Κορίτσι: Δεν ξέρω. Δεν ξέρω ακόμα…
Άνδρας: Μου φαίνεται βαρετό. Λίγο. Δεν είναι του γούστου μου μάλλον.
Κορίτσι: [Αμίλητη. Ακίνητη ακόμα. Με απορίες πολλές. Και αμηχανία.]
Τι κάνεις εκεί;
Άνδρας: Σου δείχνω.
Κορίτσι: [Ακίνητη. Αμίλητη.]
Άνδρας: Όχι πάντα. Σου είπα όχι πάντα.
Κορίτσι: [Ακίνητη αμίλητη.]
Άνδρας: [Πάει και ψάχνει στην τσέπη του μπουφάν του. Βρίσκει ένα κρουασάν.] Πάρε. Πριν από λίγο το έφερα από το φούρνο.
Κορίτσι: Όχι ευχαριστώ.
Άνδρας: [Συνεχίζει με το ράντζο]
Κορίτσι: Γιατί; Γιατί δε σου αρέσει;
Άνδρας: Δεν είναι του γούστου μου. Δεν ξέρω… Βέβαια κάποιες φορές ίσως να γυρίσω καμιά σελίδα. Μόνο για λίγο. Kαι μου τη θυμίζει. Λίγο μόνο λίγο.
Κορίτσι: Ναι κι εγώ έτσι νομίζω.
Άνδρας: Τι;
Κορίτσι: Έχει να κάνει με αυτήν. Λίγο. Αλλά μέσα σου βαθιά έχει να κάνει με αυτήν.
Άνδρας: Υποθέσεις.
Κορίτσι: Συγγνώμη.
Άνδρας: [Κάθεται πάνω στο ανοιχτό ράντζο.]
Κορίτσι: [Το βλέμμα καρφωμένο στο βιβλίο. Στο παράθυρο. Στο βιβλίο. Πάνω του]
Άνδρας: Τι;
Κορίτσι: Πότε;
Άνδρας: Τι;
Κορίτσι: Πότε;…
Άνδρας: Μα τι;
Κορίτσι: Ασ’το.
Άνδρας: Παλιά εδώ είχε πολλά πράγματα.
Κορίτσι: Πού;
Άνδρας: Εδώ μέσα. Αλλά τα πέταξα. Πέρσι την άνοιξη ήρθα για δυο βδομάδες και πέταγα. Πέταγα. Άδειασα τα πάντα! Σε μισό μήνα είχαν φύγει όλα! Όλα σου λέω. Όλα. Μια απόφαση ήταν. Από τη στιγμή που το σκέφτηκα σε 15 ημέρες έφυγαν όλα!
2025.
Κορίτσι: Γιατί;
Άνδρας: Μάλλον, δεν ξέρω.
Κορίτσι: Τι πράγματα ήταν;
Άνδρας: Δικά μου, μάλλον.
Κουβέρτα κόκκινη. Βάζα πορσελάνης. Ασήμια.
Κι ένα κομπολόι.
Κορίτσι: Κομπολόι;
Άνδρας: Ναι, αυτό δεν το πέταξα. Το έδωσα σε έναν άστεγο.
Κορίτσι: Άστεγο;
Άνδρας: Ναι… περνούσε εδώ απ’εξω.
Κορίτσι: Φαγητό;
Άνδρας: Τι;
Κορίτσι: Του έδωσες;
Άνδρας: Δεν θυμάμαι.
Κορίτσι: Μπορεί να πεινούσε;
Το σκέφτηκες;
Άνδρας: Μπορεί. Δεν θυμάμαι.
Κορίτσι: Να πεινούσε;
Άνδρας: Όχι, να του έδωσα.
Κορίτσι: Φαγητό;
Άνδρας: Ναι, ναι, αυτό.
Κορίτσι: Ποιο;
Άνδρας: Αυτό που… λες.
Κορίτσι: Ποιο;
Άνδρας: Παύση.
Κορίτσι: Φαγητό;
Άνδρας: Παύση. Γνέφει καταφατικά.
Κορίτσι: Φαγητό.
Παύση. Σηκώνεται.
Κατάλαβα.
Άνδρας: Τι κατάλαβες;
Κορίτσι: Ότι ίσως και να πεινούσε. Αυτός ο άνθρωπος.
Άνδρας: Ήθελα να του δώσω αυτό το καλό. Το παλιό κεχριμπαρένιο κομπολόι.
“A: Είναι το μέρος που με έχει σώσει από τις πιο δυσάρεστες αναμνήσεις μου. K: Έχει να κάνει με αυτήν. Λίγο. Αλλά μέσα σου βαθιά έχει να κάνει με αυτήν.”
Υ.Γ: Από μια άσκηση γραφής που αρχίσαμε πριν από κάποια χρόνια. Την κοινοποιώ σήμερα. Ώρα της, είναι. Με αγάπη.
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Στη δημιουργία θεατρικού κειμένου δεν έγινε χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία της δεύτερης εικόνας έγινε χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Η τελική αξιολόγηση, η σύνθεση, η επιμέλεια και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
Επτά εργαστήρια με στοιχεία από την εκπαίδευση του ηθοποιού, σκηνοθετικές προσεγγίσεις, αλλά και εμψύχωση, έγιναν Μάρτιο και Απρίλιο του 2026, στις αίθουσες του Πανεπιστημίου Αθήνας, εκεί που κάνουν πρόβες οι θεατρικές ομάδες των φοιτητών. Στο πλαίο προετοιμασίας για την ετήσια παράσταση της ομάδας τους, κανονίσαμε από κοινού, επτά θεατρικές συναντήσεις που μας γέμισαν με βιώματα συνδεόμενα με το θέατρο και με τις δεξιότητες του ανθρώπου σε διαφορετικούς τομείς της ζωής. Αυτές οι επτά μυστικές δοκιμές ήταν για εμένα μια υπέροχη, ευχάριστη έκπληξη μέσα στο πολύμορφο, αντιφατικό και συνάμα γοητευτικό μωσαϊκό της σύγχρονης Αθήνας.
Από το 2024, Απρίλιο και Μάιο, στο blog κάνω αφιέρωμα στο τρίπτυχο θέατρο – εξέλιξη – άνθρωπος. Τον Απρίλιο του 2024, είχα ανοίξει τον διάλογο αναφερόμενη σε χαρακτηριστικές εκφάνσεις που σχετίζονται με το θέατρο, προσδίδοντας αξία και σε άλλους τομείς της ζωής: Γνώση, Δημιουργικότητα, Έκφραση, Αναψυχή, Επικοινωνία. Σημείωσα παράλληλα, τη σχέση που μπορεί να εξελιχθεί ανάμεσα στο θέατρο και την καινοτομία. Αναφέρθηκα στην εκπαιδευτική αξία και τη σύγχρονη βιωματική μάθηση, εντοπίζοντας πως στοιχεία από την εκπαίδευση του θεάτρου συμβάλλουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που συνδέονται με άλλα πεδία της ζωής. Σύνδεση με το σώμα, κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, όπως η συναισθηματική επίγνωση, είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά που καλλιεργούνται μέσα από την τέχνη του θεάτρου. Αυτά μεταφέρονται σε δραστηριότητες που εκφράζονται σε κοινωνικό, ακαδημαϊκό και επαγγελματικό περιβάλλον.
Συνεχίζοντας αυτό το σύντομο φλας μπακ, σημειώνω ότι τον Μάιο του 2024 μίλησα για τρεις θεατρικές παραστάσεις με κεντρικό άξονα την ψυχική υγεία του ανθρώπου, βασισμένη σε παλιά προγράμματα θεατρικών παραστάσεων που βρήκα στο αρχείο μου. Τον Απρίλιο του 2025 επέλεξα να αναρτήσω σχετικά με μια ευρύτερη αναφορά στην ημέρα της γυναίκας με αφορμή την εκδήλωση στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια επανήλθα τον Μάιο του 2025 με δυο αναρτήσεις σχετικές με το θέατρο. Η πρώτη (2.5.2025) περιγράφει μια βιωματική πορεία με εφαλτήριο το Θεατρικό Εργαστήριο Επικοινωνίας και Γλώσσας που έγινε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο σε φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού. Μια αναδημοσίευση από παλιό κείμενο που είχα γράψει ως φοιτήτρια του Παντείου, έκανα τέλη Μαΐου 2025 και αυτή αναφερόταν στην παράσταση «Ένας Αριθμός» που είχα δει εγώ στο Θέατρο Εμπρός, πριν από περίπου 20 έτη, σε σκηνοθεσία Τάσου Μπαντή. Αν ανατρέξεις στο μπλογκ, μην παραξενευτείς, που τον Απρίλιο 2026, κοινοποίησα ένα ποστ για τα Συναισθήματα στο χώρο εργασίας και ένα για τη διατροφή του ανθρώπου. Η ιστορία 3+ ετών της σελίδας, ξεδίπλωσε την προσέγγισή μου μέσα από τη συγγραφή, το coaching και τις παραστατικές τέχνες. Μέσα από την προσέγγισή μου, οι αναρτήσεις συνδέονται με δεξιότητες που σχετίζονται με την εκπαίδευση στο θέατρο, αλλά και με το τρίπτυχο θέατρο-εξέλιξη-άνθρωπος.
Τα εργαστήρια του 2026, ήταν φιλόξενο και δημιουργικό έδαφος για επικοινωνία και μοίρασμα θεατρικών προσεγγίσεων, όπως και βιωματικών ασκήσεων, με σκοπό τη μετάδοση πρακτικών για την εκπαίδευση και τις παραστάσεις του θεάτρου. Βασικό συστατικό της συνταγής: Μπόλικη αγάπη για το Θέατρο.
Λίγα από αυτά που έχουν να πουν τα μέλη της ομάδας…
«Ευχαριστούμε για την ενεργή παρουσία σου σήμερα, ήταν πολύ όμορφο που ακούς την ομάδα.»
«Από σήμερα κρατάω τη δημιουργικότητα και την προσαρμοστικότητα της ομάδας μου.»
«Η πρόβα μας ήταν πολύ βιωματική και συναισθηματική.»
«Ήταν τόσο όμορφο το πως ήρθαμε όλοι τόσο κοντά με τον εαυτό μας.»
«Ευχαριστούμε που μας άκουσες και μας ένιωσες ♥ ευχαριστώ που εξωτερίκευσες τα συναισθήματά μας.»
8 κεντρικές ερωτήσεις που αξίζει να κάνεις πριν προσπαθήσεις να ελέγξεις το βάρος σου..
Πριν πεις «έχω πρόβλημα με το βάρος μου», κάνε πρώτα αυτές τις ερωτήσεις…
Υπήρχαν περίοδοι στη ζωή μου που το βάρος μου ήταν κάτι που με απασχολούσε έντονα.
Όχι πάντα για τους ίδιους λόγους. Κάποιες φορές είχε να κάνει με την εικόνα μου.
Άλλες φορές με την υγεία μου. Και αρκετές φορές… τα δύο αυτά μπερδεύονταν ακόμα περισσότερο.
Γιατί η αλήθεια είναι αυτή:
μπορείς να έχεις ένα “αδύνατο” σώμα και να μην είσαι υγιής.
Και μπορείς να κυνηγάς ένα συγκεκριμένο σώμα, υιοθετώντας συνήθειες που σε βλάπτουν.
Και αυτό είναι το πραγματικό λάθος.
Η προτεραιότητα δεν είναι να γίνεις απλά πιο αδύνατος/η.
Η προτεραιότητα είναι να είσαι υγιής — σωματικά και ψυχικά.
Ταυτόχρονα όμως, γνωρίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι που παλεύουν με το βάρος τους όχι μόνο λόγω επιλογών, αλλά και λόγω βαθύτερων παραγόντων:
περιοριστικές πεποιθήσεις
παλιές εμπειρίες ή τραύματα
βιολογικοί ή γενετικοί παράγοντες
Και αυτό κάνει το ταξίδι ακόμα πιο δύσκολο.
Ίσως να έχεις νιώσει κι εσύ κάποια από τα παρακάτω:
να κοιτάζεσαι στον καθρέφτη και να μην ξέρεις τι να πεις στον εαυτό σου
να αισθάνεσαι άβολα όταν βγαίνεις έξω
να νιώθεις ότι ο κόσμος γύρω σου (ρούχα, καρέκλες, χώροι) δεν είναι φτιαγμένος για σένα
να κουβαλάς ένα βάρος… που δεν είναι μόνο σωματικό
Και μέσα σε όλα αυτά, να λες:
«Πρέπει να κάνω κάτι. Πρέπει να αλλάξω. Πρέπει να τρώω λιγότερο. Πρέπει να κάνω γυμναστική…»
Αλλά πριν ξεκινήσεις άλλη μία προσπάθεια ελέγχου βάρους…
Θέλω να σταματήσεις για λίγο.
Και να κάνεις στον εαυτό σου μερικές ειλικρινείς ερωτήσεις.
8+1, κεντρικές ερωτήσεις που αξίζει να κάνεις πριν προσπαθήσεις να ελέγξεις το βάρος σου..
Πριν μπεις ξανά σε μια διαδικασία αλλαγής, δίαιτας ή “πειθαρχίας”,
σταμάτα για λίγο.
Γιατί πολλές φορές το θέμα δεν είναι τι τρως.
Είναι το πώς ζεις.
Ξεκίνα με αυτές τις ερωτήσεις:
Αναπαύομαι σωστά;
Δίνω πραγματικά χρόνο στο σώμα μου να ξεκουραστεί ή λειτουργώ μόνιμα σε “ένταση”;
Κοιμάμαι καλά;
Ο ύπνος μου είναι ποιοτικός ή απλά “πέφτω για ύπνο”;
Ξυπνάω με ενέργεια ή ήδη κουρασμένος/η;
Πίνω αρκετό νερό;
Ή μπερδεύω τη δίψα με την πείνα μέσα στη μέρα;
Τι ροφήματα καταναλώνω καθημερινά;
Καφές, αναψυκτικά, αλκοόλ, ζάχαρη;
Πόσο επηρεάζουν τελικά την ενέργεια και το σώμα μου;
Τρέφω πραγματικά το σώμα μου;
Τρώω αρκετά φρούτα, λαχανικά και ξηρούς καρπούς;
Ή απλά “γεμίζω” θερμίδες, χωρίς να θρέφω;
Καλύπτω τις ανάγκες μου μέσα στη μέρα;
Έχω σνακ που να μου δίνουν ενέργεια και ταυτόχρονα ικανοποίηση;
Ή φτάνω σε σημεία υπερβολικής πείνας;
Οργανώνω τη μέρα μου ή απλά αντιδρώ σε αυτή;
Έχω μια βασική δομή ή αφήνω τις επιλογές μου στην τύχη και την κούραση;
Έχω αναρωτηθεί ποτέ τι πραγματικά χρειάζομαι;
Μήπως το φαγητό δεν είναι το πρόβλημα… αλλά ο τρόπος που διοχετεύω την ενέργειά μου;
Γιατί όταν καταναλώνεις τροφές που δεν σε εξυπηρετούν, πολλές φορές σημαίνει ότι η ενέργεια και η προσοχή σου δεν πηγαίνουν εκεί που πραγματικά έχεις ανάγκη. Προσπαθώ να διορθώσω κάτι βαθύτερο μέσω του βάρους μου;
Και τότε συμβαίνει κάτι σημαντικό:
επενδύεις χρόνο και ενέργεια σε κάτι που δεν υποστηρίζει ούτε το σώμα σου, ούτε την αίσθηση που θέλεις να έχεις για τον εαυτό σου.
Αντί να ρωτάς μόνο:
«Τι να κόψω; Τι να αλλάξω;»
Δοκίμασε να ρωτήσεις:
👉 «Πού θέλω πραγματικά να δώσω την ενέργειά μου;»
👉 «Τι μου λείπει στην καθημερινότητά μου;»
Και ίσως η πιο σημαντική ερώτηση απ’ όλες:
👉 «Τι μπορώ να αλλάξω στη ζωή μου ώστε να έχω περισσότερο χρόνο και ενέργεια για αυτά που είναι ουσιαστικά για μένα;»
⇒ Ποια ερώτηση, πιστεύεις, απελευθερώνει για εσένα το πρόβλημα;
Δομική Σημείωση: Το κείμενο αυτό δημιουργήθηκε για να δώσει κάποιες ιδέες για αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Πάντα κρατάς στο νου σου ότι θα πρέπει να συνεργαστείς με ειδικούς και εξειδικευμένους επιστήμονες αναφορικά με την υγεία σου.
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης έρευνας, ανάπτυξης ιδεών, δημιουργίας εικόνας και γλωσσικής επιμέλειας. Η τελική αξιολόγηση, η σύνθεση, η επιμέλεια και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
Ποια είναι το συναισθήματά σου στο χώρο εργασίας; Έχεις ποτέ αναρωτηθεί; Από τα χρόνια στο σχολείο, στο Πανεπιστήμιο, κατά τις κοινωνικές εκδηλώσεις αλλά και μέσα στον επαγγελματικό χώρο, τα συναισθήματα καθορίζουν την ποιότητα της καθημερινότητας και των σχέσεων του ανθρώπου. Στο post αυτό σου δίνω τα αποτελέσματα έπειτα από συνεντεύξεις που έγιναν σε 10 εργαζόμενους σε ξενοδοχείο στον ελλαδικό χώρο, το καλοκαίρι του 2019. Ρωτήθηκαν ποια είναι τα συναισθήματα που βιώνουν στο εργασιακό περιβάλλον. Πέραν τούτου, η έρευνα πιο εξειδικευμένα εστιάζει στις σχέσεις μεταξύ των εργαζόμενων και πιο συγκεκριμένα στην εμπειρία κατά τη διαδικασία του training στον επαγγελματικό χώρο. Στόχος είναι η επίγνωση και η βελτίωση της καθημερινότητας του εργαζόμενου. Κατ’ επέκταση η αύξηση της ευχαρίστησης και της ικανοποίησης των εξυπηρετούμενων ανθρώπων κατά τη θερινή σεζόν. Τα στοιχεία που είχαμε ως τότε για την ελληνική πραγματικότητα σε αυτούς τους τομείς ήταν πολύ λίγα. Η έρευνα βασίζεται σε δημοσιεύσεις και ευρήματα για χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Ελβετία και Αμερική. Καθώς στην εργασία μας διαθέτουμε μεγάλο από το μερίδιο της ζωής μας, τα συναισθήματα μας έχουν σημασία και αντίστοιχο αντίκτυπο.
“Researcher Sigal Barsade observes, ‘You bring your brain to work. You bring your emotions to work. Feelings drive performance.’ Emotions often have a positive impact at work. Learning to manage our most challenging emotions takes effort, but the payoff is big. We learn to deal with problems before they overwhelm us, we’re better team participants, and, most importantly, we increase our sense of control and effectiveness in our lives — both at work and outside of work.” Elizabeth Bakken B.A. M.A. Ms., Emotions at Work.
Ακολουθούν τρία διαγράμματα που παρουσιάζουν συνοπτικά τις απαντήσεις που δόθηκαν από τους εργαζόμενους, σχετικά με:
τα συναισθήματα που βιώνουν στο χώρο εργασίας.
τα χαρακτηριστικά που περιμένουν να έχει ο εκπαιδευτής (trainer) στο χώρο εργασίας.
τα χαρακτηριστικά που πιστεύουν ότι χρειάζεται να έχει ο εκπαιδευόμενος (trainee) στο χώρο εργασίας.
Charts
The emotions employees experience at workplace:
Emotions
Employees
joy
4
respect
2
gratefulness
2
pleasure
1
appreciation
1
feel like home
1
satisfaction
1
friendliness
1
calmness
1
psychological uplift
1
love
1
anger
3
sadness
1
The characteristics that a trainer is expected to have:
Trainer Characteristics
Employees
patient
5
communicative
3
friendly
2
calm
2
explanatory
1
motivating
1
polite
1
willing
1
repetition
1
disciplined
1
experienced
1
teamwork
1
empathy
1
not judgmental
1
The characteristics that an employee being trained needs to have:
Characteristics of the person being trained
Employees
Listen
4
will to learn
4
patience
3
comprehension
2
keep notes
2
smile
2
politeness
2
communicative
1
positive energy
1
practical spirit
1
sociable
1
Συναισθήματα όπως χαρά, σεβασμός, ευγνωμοσύνη, ευχαρίστηση και φιλικότητα αναφέρθηκαν κατά την έρευνα. Σχετικά με το κομμάτι της μάθησης, της εκπαίδευσης και training στο εργασιακό περιβάλλον βρήκαμε ότι για τον εκπαιδευτή οι πιο δημοφιλείς δεξιότητες είναι υπομονή, επικοινωνία, φιλικότητα και για τον εκπαιδευόμενο: ικανότητα να ακούει, θέληση να μάθει και ομοίως με τον εκπαιδευτή (αλλά σε τρίτη θέση κατάταξης) είπαν, την υπομονή. Η εστίαση στην ικανοποίηση του εργαζόμενου προσωπικού μπορεί να συμβάλλει στην επίλυση προβλημάτων άμεσα συνδεδεμένων με την ομαλή, αποτελεσματική αλλά και ευχάριστη διεξαγωγή εργασιών ενός οργανισμού, βελτιώνοντας την καθημερινή εμπειρία εργαζόμενων και εξυπηρετούμενων ανθρώπων.
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο δημιουργίας εικόνας. Η τελική αξιολόγηση και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.
Στον πυρήνα των εξελίξεων σε προσωπικό, εκπαιδευτικό και επαγγελματικό περιβάλλον βρίσκεται ακόμα το ζήτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Σε αυτό εδώ το blog, το πρώτο post που έγινε μετά από διάλογο με γλωσσικό μοντέλο ήταν στις 14.5.23, και είχε τον τίτλο: “4 χαρακτηριστικά που προάγουν το ταξίδι στη συναισθηματική ευεξία”. Έκτοτε δημιουργήθηκαν ορισμένα άλλα κείμενα με τη συμβολή γλωσσικών μοντέλων, ενώ κάποια άλλα δεν έχουν σχέση με τα γλωσσικά μοντέλα, αλλά έχουν δημιουργηθεί με πιο παραδοσιακούς τρόπους γραφής και δημιουργίας κειμένου. Ανάμεσα στα αναρτημένα κείμενα, ένα μόνο περιέχει υπαγόρευση σε γλωσσικό μοντέλο σε μεγάλα κομμάτια του, ωστόσο το περιεχόμενο βασίζεται σε αυθεντικό, ανθρώπινο βιωματικό υλικό. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν τη διάθεση πειραματισμού και την έρευνα σχετικά με την ενσωμάτωση των δυνατοτήτων που δίνει σήμερα η Τεχνητή Νοημοσύνη. Παράλληλα, φανερώνουν έμπρακτα μια πορεία επεξεργασίας ερωτημάτων και απόπειρας απαντήσεων στην πράξη αναφορικά με αυτό το πεδίο της σύγχρονης τεχνολογίας.
Κατά τον Μάρτιο του 2024, κοινοποιήθηκαν 3 posts με κεντρικό αντικείμενο την Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη, 15.3.2024, 27.3.24 και 31.3.24. Αναδημοσιεύω εδώ, μόνο ένα απόσπασμα από το δημοσίευμα στις 27.3.24, διότι σε αυτό τονίζονται τα ποικίλα ερωτήματα που προκύπτουν και ζητούν την υπεύθυνη ανθρώπινη συμβολή προκειμένου να απαντηθούν. Στη διαδικασία εύρεσης απαντήσεων εμπλέκονται άνθρωποι από πολλούς τομείς της κοινωνίας, καθώς και διεπιστημονικές προσεγγίσεις υψηλής ποιότητας.
Online webinar που διοργανώθηκε από το King’s College London.
Σε online webinar που διοργανώθηκε από το King’s College London με συμμετοχή επιστημόνων για να αναπτυχθεί εποικοδομητικός διάλογος σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και την ηθική, οι συμμετέχοντες μίλησαν για εκφάνσεις που μπορεί να έχει σε κλάδους όπως: η πληροφορική, η νομική και η φιλοσοφία. Στο πάνελ συμμετείχαν: Co-Chair Professor Steven Connor, Professor of Living Well with Technology in Faculty of Arts & Humanities; Co-Chair ProfessorMarion Thain, Executive Dean of the Faculty of Arts & Humanities, Professor of Culture & Technology; Dr Kate Devlin, Reader in Artificial Intelligence & Society in the Department of Digital Humanities; Professor Mateja Durovic: Professor of Law and Technology at the Dickson Poon School of Law; Director of the Centre for Digital Law; Co-Director of the Centre of Technology, Ethics, Law and Society at King’s; Dr Sanjay Modgil: Reader in Artificial Intelligence, Department of Informatics; visiting Professor at the Department of Philosophy, University of Milan. Η Dr Kate Devlin εισήγαγε τη διάσταση ότι η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργείται από επιτελεία στα οποία συμμετέχουν πολλοί άνθρωποι και σχετικό ανθρώπινο δυναμικό που καλύπτει πολυάριθμες ειδικότητες εργασίας. Ο Καθηγητής Mateja Durovic, ανέφερε ότι πρόκειται για ένα στοιχείο που εγείρει ζητήματα και προκλήσεις για τον κλάδο της νομικής και της νομοθεσίας, αλλά και για την κατάρτιση αποτελεσματικών πλαισίων για την εύρυθμη εφαρμογή της στην κοινωνία. O Dr Sanjay Modgil, επεσήμανε ότι μια οπτική που θέλει να εισάγει στο πεδίο του διαλόγου για την τεχνητή νοημοσύνη είναι ότι ένα χαρακτηριστικό που έχουν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης είναι η έλλειψη καρδιάς.
Για την Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη, την εξέλιξη, τους ΑΙ Agents και ηθικά ζητήματα έγινε λόγος σε ανάρτηση, στις 16.7.25. Εκεί σημείωσα με περισσότερες λεπτομέρειες και παραδείγματα, κάποια πιο σύνθετα ζητήματα που εντόπισα κατά τη δημιουργία εικόνων. Ταυτόχρονα, ανοίγεται διάλογος για ζητήματα σύγχρονης τεχνολογίας, επιχειρηματικότητας και καινοτομίας σε συνδυασμό με την επιστήμη, την ηθική, την τέχνη και την καθημερινή ζωή. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, περιβάλλον μαγνητικό, χαοτικό και γοητευτικό μας καλεί να δημιουργήσουμε μορφές και τάξη, εισάγοντας νέες δομές στην κοινωνία. Μας καλεί να βρούμε λύσεις και να χτίσουμε γέφυρες μεταξύ τομέων, ανθρώπων και οργανισμών. Τα ερωτήματα είναι ακόμα ποικίλα και αναζητούν απαντήσεις σε προσωπικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό-ακαδημαϊκό και επαγγελματικό περιβάλλον. Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι παρών να δημιουργεί, να διαχειρίζεται και να προοδεύει έχοντας την τεχνολογία και την καινοτομία, σε συνδυασμό με την φύση και την καθημερινή ζωή στην κοινωνία.
ℹ️ Ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Για τη δημιουργία αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο δημιουργίας εικόνας. Η τελική αξιολόγηση και η ευθύνη του περιεχομένου ανήκουν στη συγγραφέα.